بزرگنمايي:

سیاست و بازاریابی - گجت نیوز / کشف اخیر دانشمندان در خصوص گرمای اعماق مریخ نشان می‌دهد که این سیاره از نظر حرارتی به دو نیم‌کره کاملاً متفاوت تقسیم شده است.
بر اساس مطالعات جدید، بخش داخلی نیم‌کره جنوبی مریخ می‌تواند صدها درجه سانتی‌گراد گرم‌تر از نیم‌کره شمالی آن باشد و حتی به صورت جزئی مذاب باشد. این یافته مهم می‌تواند توضیحی برای چندین معمای دیرینه مریخ از جمله مغناطیس غیرعادی، رفتار لرزه‌ای و سرنخ‌هایی از تاریخچه آب مریخ ارائه دهد. این پژوهش پنجره جدیدی را به سوی تاریخچه زمین‌شناختی سیاره سرخ، از جمله دوره‌هایی که مریخ ممکن است محیطی برای پشتیبانی از حیات داشته، می‌گشاید.
بررسی مریخ با کمک میدان گرانشی
الکساندر برن، فارغ‌التحصیل دکترای کلتک در سال ۲۰۲۶ و اکنون همکار پسا‌دکترای دانشگاه آریزونا، در طول تحصیلات خود مدلی را توسعه داد که از تغییرات ظریف گرانش برای تخمین ساختار داخلی یک جرم سیاره‌ای استفاده می‌کند. او و همکارانش بعدها این رویکرد را برای مریخ به کار بردند.
پژوهشگران دهه‌ها مشاهدات سه مأموریت مریخی شامل مارس گلوبال سوروایر، مارس ادیسه و مدارگرد شناسایی مریخ را تحلیل کردند. با ردیابی تغییرات بسیار کوچک در سرعت فضاپیماها، تیم توانست میدان گرانشی اطراف مریخ را بازسازی کند.
آن‌ها از روشی به نام توموگرافی کشندی برای مطالعه چگونگی تغییر این امضاهای گرانشی در طول زمان و ساختن مدلی از فضای داخلی سیاره استفاده کردند که نتایج آن ۲۷ اوت ۲۰۲۶ در مجله Nature منتشر شد.
ناهنجاری حرارتی: شکاف عمیق بین شمال و جنوب مریخ
از دیرباز مشخص است که دو نیم‌کره مریخ از نظر ظاهری بسیار متفاوت هستند. سطح جنوبی عمدتاً شامل کوه‌های بلند و زمین‌های مملو از دهانه است، در حالی که نیم‌کره شمالی عمدتاً از دشت‌های وسیع و کم‌ارتفاع تشکیل شده است.
نتایج جدید نشان می‌دهد که این تضاد ممکن است بسیار فراتر از سطح نیز گسترش یابد. پژوهشگران با کمال تعجب دریافتند که مریخ از نظر حرارتی نیز در داخل نامتوازن است و بخش داخلی جنوبی آن حدود ۲۰۰ تا ۴۰۰ درجه سانتی‌گراد گرم‌تر از شمال است. این گرمای پنهان می‌تواند به توضیح چندین ویژگی گیج‌کننده دیگر مریخ کمک کند.
دانشمندان قبلاً امضاهای مغناطیسی غیرعادی در مواد غنی از آهن در نیم‌کره جنوبی تشخیص داده بودند. یک گوشته جنوبی داغ‌تر می‌تواند نشان‌دهنده آن باشد که مریخ زمانی دارای میدان مغناطیسی به اندازه کافی قوی بوده تا تفاوت‌هایی در مغناطیس بین دو نیم‌کره ایجاد کند. مأموریت اینسایت (InSight) ناسا نیز قبلاً دریافته بود که امواج لرزه‌ای در جنوب سریع‌تر انرژی خود را از دست می‌دهند که دماهای بالاتر در این منطقه می‌تواند این رفتار را توجیه کند.
سرنخ‌هایی از گذشته آبی مریخ و فرضیه‌های پیدایش ناهنجاری
امیرحسین باقری، پژوهشگر ایرانی پسا‌دکترا در کلتک و از نویسندگان مقاله، می‌گوید: «دوگانگی که بین شمال و جنوب می‌بینیم برای درک فرآیندهایی که ممکن است بر هیدرولوژی مریخ تأثیر گذاشته باشند، از جمله شکل‌گیری حوضه‌هایی که ممکن است آب را در خود جای داده باشند، اهمیت دارد.»
بنابراین، درک تفاوت دما می‌تواند سرنخ‌های جدیدی در مورد چگونگی تکامل مریخ و شکل‌گیری چشم‌انداز آن در دوره‌هایی که آب مایع ممکن بود روی سطح وجود داشته باشد، ارائه دهد.
پژوهشگران هنوز نمی‌دانند چه چیزی باعث این ناهنجاری حرارتی شده است. چندین احتمال در دست بررسی باقی مانده است. یک فرضیه این است که یک برخورد عظیم، گرما را از شمال آزاد کرده است. دیگری نشان می‌دهد که ممکن است در گوشته جنوبی مریخ، همرفت خودبه‌خودی رخ داده باشد. امکان سوم این است که ساختارهای زمین‌شناختی ضخیم در جنوب، گرما را به دام انداخته و از فرار کارآمد آن جلوگیری کرده باشند.