سیاست و بازاریابی

آخرين مطالب

قلب پایتخت بر سر دوراهی تحول؛ بررسی نیروهای پیشران تغییرات فضای تهران نکات خواندني

قلب پایتخت بر سر دوراهی تحول؛ بررسی نیروهای پیشران تغییرات فضای تهران
  بزرگنمايي:

سیاست و بازاریابی - ایسنا / محققان در پژوهشی جدید وضعیت آینده بافت مرکزی تهران را ارزیابی کردند تا روشن سازند که تحولات اقتصادی، مهاجرت و گسترش شهر چگونه ساختار سنتی مرکز شهر را دگرگون ساخته و الگوهای جدیدی به وجود می‌آورند.
پیش از صنعتی شدن، مراکز شهرها با آهنگی آرام تغییر می‌کردند و معیارهای فرهنگی نقش پررنگی در شکل‌گیری این تغییرات داشتند. با گسترش صنعت و افزایش جمعیت شهری، نیازهای تازه‌ای پدید آمد و ساختار شهرها نیز دگرگون شد. در بخش‌های جدید، فضاهای متناسب با زندگی مدرن شکل گرفت، اما بخش‌های مرکزی با مشکلاتی مانند بی‌نظمی، ناهماهنگی فعالیت‌ها و کاهش سرزندگی روبه‌رو شدند. برخی فعالیت‌ها به محله‌های نوساز و پیرامونی انتقال یافتند و تغییر نوع استفاده از ساختمان‌ها و زمین‌ها، نظم پیشین این محدوده‌ها را برهم زد. فرسودگی بناها، کمبود تجهیزات و خدمات، ضعف مسیرهای ارتباطی و جابه‌جایی گروه‌های اجتماعی نیز از مسائل همراه این روند بود. شناخت دلایل این تغییرات اهمیت دارد، زیرا ساماندهی مرکز شهر تنها با توجه به ظاهر ساختمان‌ها امکان‌پذیر نیست و به شناخت نیروهای اثرگذار بر زندگی و فعالیت‌های شهری نیاز دارد.
تهران نیز از دوران مشروطه به بعد، تغییرات شتابانی در جمعیت، ساختمان‌ها و نوع فعالیت‌های شهری تجربه کرده است. گسترش شهرنشینی، تأثیرپذیری از الگوهای غربی شهرسازی و اجرای طرح‌های توسعه مدرن، در ابتدا فعالیت‌ها را در مرکز پایتخت متمرکز کرد. به مرور، زیرساخت‌ها با نیازهای جمعیت هماهنگ نماندند و مشکلاتی مانند افزایش تراکم، حاشیه‌نشینی و مسائل اجتماعی و محیطی پدید آمد. نبود شناخت کافی از علت تغییرات و ضعف برنامه‌ریزی برای حفظ و ساماندهی مرکز نیز به کاهش سرزندگی این بخش دامن زد. در چنین شرایطی، بررسی آینده منطقه ۱۲، به عنوان نمونه بخش مرکزی تهران، می‌تواند به شناخت عوامل تغییر کمک کند. اهمیت این بررسی در آن است که برنامه‌ریزی برای این محدوده باید هم نیازهای آینده را ببیند و هم ارتباط آن را با دیگر بخش‌های شهر و تحولات گسترده‌تر در نظر بگیرد.
در همین زمینه، جعفر موسی‌وند، از گروه جغرافیای انسانی دانشکده علوم جغرافیایی دانشگاه خوارزمی، به همراه سه همکار خود از همین دانشگاه، پژوهشی درباره آینده تغییرات بخش مرکزی تهران انجام داده‌اند. آنان منطقه ۱۲ شهرداری را محور مطالعه قرار داده‌اند تا نیروهای اصلی تغییر در این محدوده و نحوه اثرگذاری آن‌ها را شناسایی کنند. منظور از تغییرات فضایی در این پژوهش، دگرگونی در محل استقرار فعالیت‌ها، نوع استفاده از زمین و ساختمان‌ها و ارتباط بخش‌های مختلف شهر با یکدیگر است.
پژوهشگران ابتدا با مطالعه منابع و بررسی روندها و شرایط محیطی، عوامل احتمالی مؤثر بر آینده این محدوده را شناسایی کردند. سپس دیدگاه‌های ۴۰ متخصص و خبره منتخب را جمع‌آوری کردند. در ادامه، از نرم‌افزارهای مختلف برای تجزیه و تحلیل داده‌ها و سناریونگاری استفاده شد. سناریونگاری در اینجا به معنای بررسی مسیرهای مختلفی است که با تغییر رفتار عوامل اصلی ممکن است پیش روی بخش مرکزی شهر قرار بگیرد، نه اعلام یک آینده قطعی و تغییرناپذیر.
یافته‌ها نشان دادند عوامل محرک تغییر در بخش مرکزی تهران، در وضعیت کنونی ناپایدارند. تمرکز امکانات، جدایی گروه‌های اجتماعی و ضعف اقتصادی، تفاوت وضعیت اجتماعی شمال و جنوب، تغییر نیازها، مهاجرت و حاشیه‌نشینی، سوداگری زمین، خروج قشر متوسط، وجود بازار تاریخی و تراکم فعالیت‌های خاص، همچنین افزایش ناامنی و محدودیت‌های ترافیکی و ساختمانی در این تحولات نقش دارند. سوداگری زمین به فعالیت‌هایی اشاره دارد که با هدف کسب سود از خریدوفروش زمین انجام می‌شود. براساس پژوهش، آینده این محدوده با اثرگذاری متقابل این نیروها پیوند دارد.
در بررسی آینده‌های احتمالی، سناریوی برگزیده پژوهش از شکل‌گیری مراکز شهری جدید در کنار کاهش سرزندگی و نقش پیشین مرکز قدیمی حکایت دارد. در این تصویر، فعالیت‌ها به جای تمرکز در یک هسته، میان چند مرکز در امتداد بزرگراه‌ها و خطوط مترو توزیع می‌شوند. مرکز تاریخی همچنان اهمیت تاریخی و نمادین خود را حفظ می‌کند، اما دیگر تنها کانون فعالیت‌ها نیست و به یکی از نقاط شبکه مراکز شهری تبدیل می‌شود. این تصویر، نتیجه سناریونگاری است و نباید آن را پیش‌بینی قطعی سرنوشت مرکز تهران دانست.
برای بررسی دقیق‌تر این آینده‌ها، مدلی شامل ۲۷ حالت برای ۹ عامل کلیدی طراحی شد و میلیون‌ها سناریوی ممکن با کمک نرم‌افزار تحلیل شدند. اما تنها شمار محدودی از آن‌ها احتمال وقوع بالایی داشتند. این سناریوها در سه گروه قرار گرفتند: وضعیت مطلوب، همراه با توسعه پایدار و بهبود کیفیت زندگی؛ وضعیت بحرانی، همراه با تشدید مشکلات و افت کیفیت زندگی؛ و وضعیت بینابین که ترکیبی از فرصت‌ها و چالش‌هاست. پس از بررسی سناریوهای قوی توسط خبرگان، سناریوی ایجاد مراکز جدید هم‌راستا با بخش مرکزی و کاهش نقش قدیمی آن انتخاب شد. در الگوی ترسیم‌شده، مراکز تازه و مرکز قدیم با یکدیگر روابط متقابل و مکمل دارند و خدمات‌رسانی به شهر میان آن‌ها تقسیم می‌شود.
اهمیت یافته‌های فوق در توجه هم‌زمان به مشکلات داخل منطقه و نیروهای بیرون از آن است. کمبود فضاهای عمومی، ناامنی، فرسودگی بافت و کاهش تمایل به سکونت، از عوامل درونی مطرح‌شده‌اند. در مقابل، تحولات اقتصادی، صنعتی شدن، تصمیمات شهری و تغییرات جمعیتی و محیطی در دسته عوامل بیرونی قرار دارند.
پژوهش فوق که نتایج آن در «فصلنامه شهر پایدار»، وابسته به «انجمن جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری ایران» انتشار یافته‌اند، نشان می‌دهد وضعیت منطقه ۱۲ حاصل تعامل این دو دسته است. بنابراین برای فهم تغییرات آن نمی‌توان تنها به مسائل محلی توجه کرد. همچنین، شناخت ارتباط این عوامل می‌تواند زمینه برنامه‌ریزی برای سازگار کردن بخش مرکزی با نیازهای آینده و ساماندهی بی‌نظمی در استقرار فعالیت‌ها را فراهم کند. گفتنی است ویژگی مهم این مطالعه، بررسی یکپارچه نیروهای اصلی تغییر با استفاده از تحلیل روابط عوامل و سناریونگاری در پایتخت است.

لینک کوتاه:
https://www.siasatvabazaryabi.ir/Fa/News/811216/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

رقیب ارزان‌تر استیم دک در راه است؟ تصاویر کنسول دستی جدید لنوو فاش شد

ادعای هک انویدیا توسط گروه هکری/ حاشیه مدیرعامل تمام نشده، دردسر هک و افشای اطلاعات شروع شد

گوگل چت‌های هوش مصنوعی کاربر را به صفحه اصلی خود می‌آورد

قلب پایتخت بر سر دوراهی تحول؛ بررسی نیروهای پیشران تغییرات فضای تهران

انتشار GTA 6 رکورد تاریخی مصرف اینترنت را شکست؛ ترافیک جهانی به 33 ترابیت بر ثانیه رسید

عکس روز ناسا از پیامی در آسمان شب

یوبیسافت زیان 254 میلیون یورویی ثبت کرد؛ کاهش درآمد حاصل از فروش بازی‌ها

هوش‌مصنوعی جایگزین رفاقت شده است

«انسان» به‌عنوان واژه سال 2026 فرهنگ لغت کمبریج انتخاب شد

سامسونگ شاید قبل از اپل موبایلی با نمایشگر بدون حاشیه عرضه کند

پایان مقاومت افسانه‌ای؛ کاکتوس‌ها هم در برابر خشکسالی کم می‌آورند

کشف فسیل‌های جدید در چین، تصور دانشمندان از زندگی اجداد انسان را تغییر داد

امضا تفاهم‌نامه‌های همکاری در حوزه‌های فناورانه بین ایران و ازبکستان

سیتکس بستری برای هم‌افزایی شهرداری‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان

اختصاص مجوز جدید استخدام 1750 نخبه در دستگاه‌های اجرایی

گوگل برای توسعه‌دهندگان اندروید ضرب‌الأجل تعیین کرد؛ برنامه‌ها باید با گوشی‌های تاشو سازگار شوند

آیفون چه چیزی را از نسل ما گرفت؟ / پالمر لاکی؛ استیو جابز با آیفون همه‌چیز را خراب کرد

کهکشان راه شیری؛ آشنایی ساده با خانه بزرگ منظومه شمسی

احتمال احیای یک پروژه لغو شده؛ شایعه ساخت بازی LEGO James Bond قوت گرفت

رقیب فوق‌باریک اپل واچ معرفی می‌شود؛ ساعت تیتانیومی هواوی با نمایشگر بزرگ و بدنه سبک

جایگزینی گزارشگران مسابقات بازی The Finals با هوش مصنوعی جنجال به پا کرد

بازیگر کال همپتون در GTA 6 سرانجام هویت خود را تأیید کرد

واتس‌اپ محدودیت اعضای گروه‌ها را افزایش می‌دهد

تأثیر غیرمنتظره داروهای لاغری بر مغز

سامسونگ احتمالا Expert RAW را در گلکسی S27 بازطراحی می‌کند

چرا با افزایش سن، بیشتر احساس سرما می‌کنیم؟

پرواز دایناسور پرنده در مکزیک پربازدید شد / هوش مصنوعی پتروسورها را به آسمان برگرداند؟

سامسونگ پس از 8 سال سنت‌شکنی کرد؛ انتشار هم‌زمان بتای One UI 9.5 در تمام کشورهای واجد شرایط

پیامی از فاصله 25.9 میلیارد کیلومتری / دورترین سفیر انسان در اعماق فضا از زمین یک روز نوری فاصله گرفت

پارسی از رفعت اندیشه‌ام، درخورَد با فطرت اندیشه‌ام

امکان اجرای GTA 6 روی PS5 با رزولوشن 4K و نرخ 120 فریم بر ثانیه فراهم شد

از هر 5 کارمند در آمریکا، یک نفر برای تجربه GTA 6 مرخصی می‌گیرد

مریخ‌نورد ناسا شواهد تازه‌ای از وجود آب در مریخ پیدا کرد

نحوه‌ی راه‌رفتن شما می‌تواند رازهایی درباره‌ی سلامت کبدتان فاش کند

سر اسب در کنار شعله‌ها در عکس روز ناسا

واکنش برندها و استودیوها به عرضه GTA 6؛ از شوخی KFC تا پیام رسمی ایکس

کاهش چشمگیر اضطراب مرگ در سالمندان با «تقویت معنای زندگی»

یکی از شخصیت‌های غیرقابل‌بازی GTA 6 پس از تصادف و فرار راننده، وکیل می‌گیرد و برای شهادت به جیسون پول می‌دهد

اپل برای آیفون 20 پرو برنامه ویژه‌ای دارد؛ ارتقاء دوربین و نمایشگر بدون حاشیه

بازی KAMAGI با مبارزاتی شبیه به Sekiro معرفی شد

کشف راهی تازه برای ذخیره اطلاعات در کوچک‌ترین ابعاد؛ نواحی فروالکتریکی زیر یک نانومتر مربع

ارتباط قوی تنهایی مداوم با زوال عقل

آیفون 18 دیرتر از انتظار عرضه می‌شود؟ گزارش جدید از احتمال رونمایی در فروردین 1406

جعبه‌گشایی نسخه کلکسیونی 400 دلاری GTA 6

آیفون دوئو 2 احتمالاً بدون فیس آیدی عرضه می‌شود و به تاچ آیدی وفادار می‌ماند

وویجر 1 به فاصله یک روز نوری رسید؛ نقطه عطف تاریخی برای کاوشگر میان‌ستاره‌ای ناسا

چرا مردان موهای سرشان را از دست می‌دهند، اما ریششان همچنان رشد می‌کند؟

از نسخه GTA 6 گوشی Galaxy Z Fold 8 با طراحی لوکس و قیمت سرسام‌آور رونمایی شد

رونمایی از یک ژل مهندسی‌شده برای بهبود آسیب‌ نخاعی

مدت‌زمان بازی GTA 6 مشخص شد