بزرگنمايي:

سیاست و بازاریابی - محققان موسسه فناوری کارلسروهه(KIT) و دانشگاه تسوکوبا ژاپن با در کنار هم قرار دادن دو لایه‌ نازک آلیاژهای حافظه‌دار، یک خنک کننده آزمایشی ابداع کردند.

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از نیواطلس، یکی از این ورقه ها گرما را به حرکت مکانیکی و دیگری حرکات را به سرمایش تبدیل می کند. در واقع گرما کاری را انجام می‌دهد که معمولا توسط موتور یا محرک الکتریکی که چرخه خنک‌کننده را به حرکت در می‌آورد، انجام می‌شود.
بیشتر یخچال ها و دستگاه های تهویه هوا از سرمایش تراکم بخار استفاده می کنند. در این روش یک کمپرسور برقی گاز یخچال را فشرده می کند تا فشار و دمای آن را افزایش دهد. در مرحله بعد مبرد داغ گرما را در محیط پراکنده می کند. در این روش گرما از یخچال، اتاق یا دیگر فضاهایی که درحال خنک شدن هستند، جذب می شود و دوباره به کمپرسور بر می گردد تا چرخه تکرار شود.
سرمایش حالت جامد روش دیگری را به کار می گیرد. این روش به جای اتکا به یک کمپرسور برای به جریان انداختن مبرد در تغییرات مکرر گاز- مایع، از موادی استفاده می کند که دمای آن در واکنش به برخی محرک های خارجی رخ می دهد. به عنوان مثال خنک کننده ماژول ترموالکتریک پلتیراز جریان برق برای انتقال گرما در اتصالات نیم رسانا استفاده می کند. مواد مگنتوکالریک به میدان‌های مغناطیسی واکنش نشان می‌دهند، اما مواد الکتروکالریک به میدان‌های الکتریکی پاسخ می‌دهند.
از سوی دیگر سرمایش الکتروکالریک نیز وجود دارد که در آن سرمایش به وسیله فشار مکانیکی رخ می دهد. برخی آلیاژ های حافظه دار از جمله مواد مبتنی بر نیکل- تیتانیوم هنگام کشیده یا فشرده شدن ساختار کریستالی خود را تغییر می دهد. بارگیری مواد ممکن است به تغییری از یک فاز کریستال جامد به دیگری منجر و در نتیجه این فرایند گرما آزاد شود. اگر اجازه داده شود گرما فرار کند و سپس بار حذف شود، یک مرحله معکوس به وجود می آید که گرما را جذب می کند و درنتیجه ماده خنک تر می شود. تکرار این چرخه سبب می شود آلیاژ به یک مبرد حالت جامد تبدیل شود.
اما یک مشکل نامطلوب در این زمینه وجود دارد. چیزی باید مدام مبرد را کشیده و آزاد کند. نمونه‌های اولیه الاستوکالریک فعلی معمولاً از موتورهای الکترومکانیکی یا محرک‌های هیدرولیکی برای تولید نیروهای قابل توجه مورد نیاز برای تغییر شکل مکرر آلیاژهای حافظه‌دار خود استفاده می‌کنند. بنابراین، اگرچه خود مبرد جامد است، سیستم خنک‌کننده هنوز برای کار به یک پیشرانه الکتریکی نیاز دارد.
محققان KIT و دانشگاه تسوکوبا راه حلی ساده ارائه کردند. آنها از یک آلیاژ حافظه دار دیگر برای به کار انداختن آلیاژ اول استفاده کردند. نمونه اولیه ابداعی آنها یک ورقه تیتانیوم-نیکل با ضخامت ۲۲ میکرومتر است که مانند یک محرک عمل و با یک ورقه تیتانیوم-نیکل-آهن به ضخامت ۲۶.۵ میکرومتر کنار هم قرار می گیرد که به عنوان مبرد عمل می کند.
محرک تیتانیوم-نیکل درمعرض گرما منقبض می شود. هنگامیکه گرما وجود نداشته باشد، این ورقه به شکل از پیش تعیین شده خود برمی گردد و مبرد تیتانیوم-نیکل- آهن کشیده می شود.
این کشش به ایجاد یک گذار فاز ناشی از تنش در مبرد و آزاد شدن گرما منجر می‌شود. پس از اینکه گرما به یک هیت سینک منتقل شد، محرک خنک و آزاد می‌شود. بار روی مبرد کاهش می‌یابد، ساختار کریستالی آن برمی‌گردد و گرما را جذب و خنک می‌شود. گرم کردن مجدد محرک، چرخه را از سر می‌گیرد. به عبارت دیگر، محققان یک مبرد الاستوکالریک را که باید بارها کشیده و آزاد شود، با یک فلز هوشمند دیگر که می‌تواند هنگام گرم شدن و سرد شدن این حرکت را فراهم کند، جفت کرده‌اند و به صورت مکانیکی این دو ماده را به هم متصل کرده‌اند.