بزرگنمايي:

سیاست و بازاریابی - ایسنا / یک استاد دانشگاه با بیان اینکه وجود دسترسی آسان به منابع معتبر علمی، شبه‌علم همچنان جایگاه قابل‌ توجهی در میان بخشی از افکار عمومی دارد، گفت: شناخت عوامل روان‌شناختی، اجتماعی و رسانه‌ای مؤثر بر گسترش این باورها، می‌تواند به تقویت تفکر نقادانه و افزایش سواد علمی جامعه کمک کند.
محسن اصغری نکاح در گفت‌وگو با ایسنا، اظهار کرد: همه افراد علاقمند هستند درباره روان، شخصیت و مسائل روانشناسی مربوط به زندگی خود، اطلاعاتی را کسب کنند تا به زندگی معنا ببخشند و بتوانند الگوهایی را پیدا کنند، که پاسخگوی مسائل زندگی شان باشد.
وی ادامه داد: اما امروزه بعضی افراد با توجه به فضای رسانه‌ای که سوءاستفاده‌ها از آن زیاد شده است، مطالب غیرعلنی و نامعتبر را تزئین می‌کنند و برای آن پادکست می‌سازد تا علاوه بر منفعت اقتصادی بتوانند جایگاه اجتماعی کسب کنند. بنابراین، مخاطب ممکن است گول آنها را بخورد، در صورتی که خیلی از آنها روانشناس یا افراد علمی نیستند؛ فقط از ابزار رسانه به نوعی استفاده می‌کنند که برای افراد باورپذیرتر شود.
عضو هیات علمی گروه روانشناسی دانشگاه فردوسی مشهد با اشاره به اینکه وقتی افراد با توده‌ای از مطالب منسجم و سازماندهی شده رو به رو می‌شوند دچار خطای ادراکی خواهند شد، تشریح کرد: ذهن انسان هر چه را که سازماندهی شده باشد، به آن بار علمی و واقعی می‌دهد در حالی که ممکن است آنچه سازماندهی شده است، علمی نباشد.
اصغری نکاح افزود: همچنین افراد ممکن است در مواجهه با مطالب سازماندهی شده دچار خطای انتساب شوند و آن را به یک کار علمی و حرفه‌ای، نسبت بدهند. بنابراین ما باید آنچه را که در فضای مجازی می‌شنویم در منابع معتبر دانشگاهی و حرفه‌ای جستجو کنیم و جایگاه علمی آن فرد را بسنجیم. زیرا کسانی که ترویج کننده کارهای غیر علمی و نامعتبر هستند، توانمندی‌ها و استعدادهای ویژه‌ای در جذب مخاطب دارند، در حالی که ممکن است یک فرد دانشگاهی نتواند این کار را انجام دهد؛ به همین دلیل است که مطالب باورپذیرتر می‌شود و فرد دچار خطای شناختی خواهد شد.
چرا مردم با وجود آگاهی از شبه علمی بودن مطالب، از آن‌ها استفاده می‌کنند؟
وی با بیان اینکه بعضی اوقات برای افراد یک راه علمی و معتبر راه سختی است، گفت: اگر فردی بخواهد مشاوره برود و درمان خود را شروع کند باید فرآیند طولانی را طی کند و با نقص‌ها و کاستی‌های خود مواجه شود، همچنین برای اینکه تغییر در مهارت‌ها، نگرش‌ها، سبک‌زندگی و روابط خود ایجاد کند باید صبوری به خرج دهد، زیرا مشاوره رفتن یک درگیری انگیزشی، عاطفی و رفتاری با یک فرایند طولانی است و هزینه بر است؛ بنابراین، افراد یک راه ساده تر را که به آن‌ها حس خوب می‌دهد انتخاب می‌کنند.
عضو هیات علمی گروه روانشناسی دانشگاه فردوسی مشهد خاطرنشان کرد: ممکن است افراد بدانند که فرد روانشناس نیست و مطالب اعتبار علمی ندارد اما چون احساس خوشایند کوتاه مدت به آن‌ها می‌دهد، از این روش‌ها استفاده می‌کنند و خود را توجیه می‌کنند که شاید علم هنوز آن را کشف نکرده است.
اصغری نکاح با اشاره بر افزایش آگاهی علمی در جامعه، اظهار کرد: باید رسانه‌ها گزارش و مطالب در این خصوص تهیه کنند تا مردم آگاه تر شوند، زیرا رسانه‌ها هستند که دسترسی به مخاطب دارند، همچنین ارگان‌ها و نهادهای تخصصی مانند سازمان نظام روانشناسی کشور و دادگستری باید نظارت کنند، زیرا بعضی اوقات افراد رفتارهای ناهنجار، مخالف عفت عمومی و غیر اجتماعی انجام می‌دهد که لازم است مراجع حقوقی و قضایی اقدام‌های قانونی لازم را اعمال کنند.
وی یادآور شد: تا زمانی که انسان‌ها زندگی می‌کنند، موارد سوءاستفاده کردن و مورد سوءاستفاده شدن از بین نمی‌رود اما می‌توان رشد قارچ گونه و نامناسب این موارد را کاهش داد و به سلامت روان جامعه و سلامت اجتماعی کمک کرد.
انتهای پیام