بزرگنمايي:

سیاست و بازاریابی - بحران تنگه هرمز اکنون دیگر تنها بازار انرژی را هدف نگرفته بلکه تاثیر آن با اختلال در عرضه مواد معدنی تولید در عرصه فناوری را نشانه گرفته است.

به گزارش خبرنگار مهر؛ بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً یک مسئله انرژی تلقی نمی‌شود، بلکه به یک اختلال ساختاری در زنجیره مواد اولیه صنایع جهانی تبدیل شده است. برآوردها نشان می‌دهد این بحران که از منظر برخی نهادهای بین‌المللی بزرگ‌ترین اختلال عرضه در تاریخ بازار نفت توصیف شده، اکنون به‌صورت مستقیم در حال بازتعریف بازار صنایع شیمیایی، معدنی و مواد پیشرفته است.
تمرکز اولیه بر افزایش چشمگیر قیمت نفت و گاز طبیعی، تنها بخش قابل مشاهده این تحول است. در لایه عمیق‌تر، محدودیت در تردد دریایی از تنگه هرمز، عرضه مجموعه‌ای از مواد حیاتی برای صنایع پایین‌دستی را با اختلال مواجه کرده و فشار هزینه‌ای قابل توجهی بر تولید جهانی وارد ساخته است.
اختلال در عرضه متانول
حدود یک‌سوم تجارت دریایی متانول جهان از تنگه هرمز عبور می‌کند. این ماده یکی از خوراک‌های کلیدی در تولید رزین‌ها، پوشش‌ها و پلاستیک‌ها محسوب می‌شود و هرگونه اختلال در عرضه آن، به‌سرعت در کل زنجیره صنایع شیمیایی منعکس می‌شود.
این وضعیت برای چین به‌عنوان بزرگ‌ترین واردکننده متانول اهمیت ویژه‌ای دارد.
گرافیت؛ فشار بر باتری خودروهای برقی
در حوزه فناوری‌های نوین، گرافیت مصنوعی که در باتری خودروهای برقی استفاده می‌شود، به‌شدت به کک نفتی وابسته است؛ ماده‌ای که به‌عنوان محصول جانبی پالایش نفت تولید می‌شود. در شرایطی که پالایشگاه‌ها در واکنش به افزایش قیمت نفت به سمت تولید فرآورده‌های با ارزش بالاتر حرکت می‌کنند، عرضه کک نفتی کاهش یافته و در نتیجه تولید گرافیت مصنوعی با محدودیت مواجه می‌شود.
این وضعیت می‌تواند اثر شدیدی بر قیمت گرافیت نسبت به سایر مواد باتری داشته باشد. همزمان، افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل دریایی نیز قیمت گرافیت طبیعی را تحت تأثیر قرار داده است. در مجموع، این روندها به افزایش هزینه باتری خودروهای برقی منجر شده و سرعت گذار به حمل‌ونقل پاک را با چالش مواجه می‌کند.
آلومینیوم؛ اختلال در فلز پایه صنعت
غرب آسیا یکی از تأمین‌کنندگان اصلی آلومینیوم اولیه در جهان خارج از چین است و حدود ۹ درصد تولید جهانی را در اختیار دارد. با محدود شدن صادرات از این منطقه، بازار جهانی با کاهش عرضه مواجه شده و نشانه‌های این اختلال در خروج بیش از ۱۵۰ هزار تن آلومینیوم از انبارهای بورس فلزات لندن نمایان شده است.
آلومینیوم به‌عنوان فلزی کلیدی در ساخت‌وساز، حمل‌ونقل و انرژی‌های تجدیدپذیر، نقش حیاتی در اقتصاد جهانی دارد. از آنجا که تنها تعداد محدودی از واحدهای تولیدی به‌طور کامل به منابع مواد اولیه خود متصل هستند، بازار این فلز به‌شدت نسبت به اختلال در عرضه از خلیج فارس حساس است.
بازتعریف هزینه تولید جهانی
هم‌زمانی این سلسله اختلال‌ها نشان می‌دهد که بحران تنگه هرمز در حال تبدیل شدن به یک شوک چندلایه در هزینه تولید جهانی است. از صنایع شیمیایی تا فناوری‌های پیشرفته، تقریباً تمامی بخش‌ها با افزایش هزینه مواد اولیه، حمل‌ونقل و ریسک تأمین مواجه شده‌اند.
این وضعیت شرکت‌ها را ناگزیر می‌کند که در استراتژی‌های تأمین خود بازنگری کنند، وابستگی به مسیرهای محدود را کاهش دهند و به سمت تنوع‌بخشی جغرافیایی حرکت کنند. در عین حال، دولت‌ها نیز با فشار برای بازطراحی سیاست‌های صنعتی و تجاری خود مواجه خواهند شد.
در این چارچوب، تحولات پیرامون ایران نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌دهی به این روندها دارد. تنگه هرمز به‌عنوان یکی از مهم‌ترین گلوگاه‌های تجارت جهانی، اکنون به نقطه‌ای تبدیل شده که نه‌تنها بازار انرژی، بلکه زنجیره‌های صنعتی و فناوری جهان را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد. این موقعیت، ظرفیت آن را دارد که جایگاه ژئوپلیتیکی ایران را در سطحی فراتر از بازار انرژی تثبیت کند و آن را به یکی از بازیگران کلیدی در بازتعریف نظم اقتصادی جهانی بدل سازد.