بزرگنمايي:

سیاست و بازاریابی - ایسنا / دانشگاه استنفورد با اختصاص ۱۰ میلیون دلار به یک طرح آموزشی جدید، قصد دارد ساختار رشته‌های دانشگاهی را برای دوران هوش مصنوعی از نو طراحی کند؛ طرحی که هدف آن تنها آموزش استفاده از ابزارهای هوشمند نیست، بلکه می‌خواهد مشخص کند دانشجویان در عصر گسترش هوش مصنوعی دقیقاً چه چیزهایی باید یاد بگیرند و کدام مهارت‌ها را همچنان باید به‌صورت مستقل در اختیار داشته باشند.
به نقل از فوربس، این برنامه که به‌تازگی از سوی استنفورد معرفی شده، قرار است تمام ساختار آموزشی رشته‌های مقطع کارشناسی را تحت تاثیر قرار دهد؛ از درس‌های مقدماتی گرفته تا پروژه‌های پایانی. دانشگاه می‌خواهد با همکاری گروه‌های آموزشی مشخص کند دانشجویان در چه بخش‌هایی می‌توانند از هوش مصنوعی کمک بگیرند و در چه زمینه‌هایی باید بدون اتکا به این فناوری، دانش و توانایی خود را نشان دهند.
دلیل این تصمیم روشن است: بازار کار به‌سرعت در حال تغییر است و مهارت استفاده از هوش مصنوعی به یکی از نیازهای مهم کارفرمایان تبدیل شده است. طبق داده‌های لینکدین، سهم آگهی‌های شغلی نیازمند سواد هوش مصنوعی طی یک سال حدود ۶۵ درصد افزایش یافته و این تقاضا دیگر به مشاغل فناوری محدود نیست؛ بازاریابی، طراحی، نویسندگی و مدیریت پروژه نیز در این فهرست قرار دارند.
با این حال، استنفورد معتقد است آموزش کار با هوش مصنوعی نباید به قیمت تضعیف تفکر مستقل دانشجویان تمام شود. مسئله اصلی این است که دانشجو بتواند خروجی هوش مصنوعی را ارزیابی کند، اشتباهات آن را تشخیص دهد و در صورت لزوم از تصمیم خود دفاع کند.
پژوهش‌های علمی نیز ضرورت چنین رویکردی را نشان می‌دهند. مطالعه‌ای در سال ۲۰۲۵ که در نشریه PNAS منتشر شد، نشان داد دانش‌آموزانی که برای تمرین ریاضی از هوش مصنوعی عمومی استفاده می‌کردند، در زمان دریافت کمک عملکرد بهتری داشتند، اما در آزمون‌های بعدی که بدون هوش مصنوعی برگزار شد، نتایج ضعیف‌تری کسب کردند. البته استفاده از نسخه آموزشی این فناوری که برای حمایت از فرایند یادگیری طراحی شده بود، تا حد زیادی این مشکل را برطرف کرد.
استنفورد برای اجرای برنامه جدید خود، از زمستان ۲۰۲۷ به گروه‌های آموزشی کمک‌هزینه‌هایی بین ۲۵۰ تا ۷۵۰ هزار دلار اختصاص می‌دهد. قرار است حدود ۱۵ گروه آموزشی در پروژه‌هایی یک تا دو ساله مشارکت کنند و این طرح تا سال‌های ۲۰۲۸ و ۲۰۲۹ ادامه داشته باشد.
یکی از بخش‌های جالب این رویکرد، تعریف مرز میان توانایی هوش مصنوعی و مسئولیت دانشجوست. برای مثال، در یک کلاس تولید محتوای دیجیتال در دانشگاه کالیفرنیا دیویس، دانشجویان موظف‌اند عامل هوش مصنوعی طراحی کنند که در شرایط مشخصی متوقف شود و از آن‌ها بخواهد شخصا درباره موضوع فکر کنند. این شرایط شامل زمانی است که هوش مصنوعی صرفا ایده‌های قبلی را تکرار می‌کند یا از منابع تعیین‌شده فراتر می‌رود.
استنفورد همچنین قصد دارد روش‌های ارزیابی دانشجویان را تغییر دهد. آزمون‌های شفاهی، فعالیت‌های کلاسی بدون استفاده از هوش مصنوعی و پروژه‌هایی که در آن دانشجویان باید از تحلیل‌ها و تصمیم‌های خود دفاع کنند، از جمله روش‌های مورد توجه این دانشگاه هستند.
البته هنوز مشخص نیست این سرمایه‌گذاری تا چه اندازه می‌تواند کیفیت آموزش دانشگاهی را بهبود دهد. استنفورد فعلا در مرحله آزمایش و بازنگری قرار دارد و نتایج نهایی این برنامه باید در سال‌های آینده مشخص شود.
با این حال، پیام اصلی این طرح روشن است: در دانشگاه‌های آینده، صرفا توانایی استفاده از هوش مصنوعی کافی نخواهد بود. دانشجویان باید بتوانند مستقل فکر کنند، پاسخ‌های نادرست ماشین را تشخیص دهند و نشان دهند که واقعا بر دانشی که آموخته‌اند تسلط دارند. به نظر می‌رسد استنفورد می‌خواهد در عصر هوش مصنوعی، ارزش واقعی مدرک دانشگاهی را دوباره تعریف کند.