بزرگنمايي:

سیاست و بازاریابی - سلامت نیوز / نتایج یک مطالعه علمی در سال ۲۰۲۵ نشان می‌دهد حذف صبحانه با افزایش بروز بیماری‌های قلبی‌عروقی ارتباط دارد. متخصصان قلب می‌گویند این عادت ممکن است با پرخوری در ساعات بعدی روز، انتخاب‌های غذایی ناسالم و اختلال در تنظیم قند خون همراه باشد؛ هرچند این ارتباط به‌تنهایی رابطه علت و معلولی را ثابت نمی‌کند.
بسیاری از افراد صبحانه را از برنامه غذایی خود حذف می‌کنند، اما برخی شواهد علمی نشان می‌دهد این عادت ممکن است با افزایش خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی ارتباط داشته باشد. متخصصان قلب می‌گویند حذف صبحانه لزوماً به‌تنهایی عامل بروز بیماری قلبی نیست، اما می‌تواند با الگوهای غذایی ناسالم، افزایش دریافت کالری و اختلال در تنظیم قند خون همراه شود.
بیماری‌های قلبی همچنان یکی از مهم‌ترین علل مرگ‌ومیر در آمریکا هستند و مردان معمولاً در سنین پایین‌تری نسبت به زنان به این بیماری‌ها مبتلا می‌شوند.
لورا دال فارا، متخصص قلب و مدیرعامل مرکز PALM Health، می‌گوید تفاوت‌های هورمونی یکی از دلایل این اختلاف است. استروژن که سطح آن در زنان پیش از یائسگی بالاتر است، با تحریک آزادسازی اکسید نیتریک به حفظ عملکرد عروق خونی کمک می‌کند. اکسید نیتریک باعث گشاد شدن رگ‌ها و تسهیل جریان خون می‌شود و می‌تواند فشار خون را کاهش دهد.
پس از یائسگی و کاهش سطح استروژن، این اثر محافظتی تا حدی کاهش می‌یابد. در مردان نیز سطح این هورمون پایین‌تر است و به همین دلیل، از برخی جنبه‌ها خطر بیماری قلبی در آن‌ها زودتر افزایش پیدا می‌کند.
تفاوت در ویژگی‌های پلاک‌های چربی داخل عروق نیز اهمیت دارد. به گفته دال فارا، پلاک‌های موجود در عروق کرونر مردان ممکن است چربی بیشتری داشته باشند و بیشتر مستعد پارگی باشند؛ اتفاقی که می‌تواند زمینه‌ساز حمله قلبی شود. مردان همچنین ممکن است در سنین پایین‌تری با عواملی مانند فشار خون بالا و اختلال در سطح کلسترول مواجه شوند.
بااین‌حال، بسیاری از عوامل خطر بیماری‌های قلبی با اصلاح سبک زندگی قابل کنترل‌اند و رژیم غذایی در این زمینه نقش مهمی دارد.
کدام عادت صبحانه‌ای ممکن است خطر بیماری قلبی را افزایش دهد؟
حذف صبحانه یکی از عادت‌های غذایی رایج است. یک مطالعه علمی منتشرشده در سال ۲۰۲۵ در نشریه «Frontiers in Cardiovascular Medicine» نشان داد که حذف صبحانه با افزایش بروز بیماری‌های قلبی‌عروقی ارتباط دارد.
بااین‌حال، این ارتباط به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که نخوردن صبحانه مستقیماً باعث بیماری قلبی می‌شود.
آدداپو ایلویوماده، متخصص قلب پیشگیرانه و مدیر پزشکی مؤسسه قلب و عروق میامی، توضیح می‌دهد که مسئله اصلی ممکن است عادت‌های ناسالمی باشد که با حذف صبحانه همراه می‌شوند.
به گفته متخصصان، افرادی که صبحانه نمی‌خورند، ممکن است در ادامه روز کالری بیشتری دریافت کنند. این الگو می‌تواند خطر افزایش وزن و چاقی را بالا ببرد؛ عواملی که خود با افزایش خطر بیماری‌های قلبی ارتباط دارند.
دال فارا می‌گوید افرادی که مرتب صبحانه را حذف می‌کنند، بیشتر ممکن است وعده‌های غذایی نامنظم داشته باشند یا در ساعات پایانی شب غذا بخورند؛ زمان‌هایی که با چرخه طبیعی خواب و بیداری بدن هماهنگ نیستند.
این افراد همچنین ممکن است بیشتر احساس گرسنگی کنند و دیرتر به احساس سیری برسند. افزایش سطح گرلین، هورمونی که اشتها را تحریک می‌کند، نیز می‌تواند در این وضعیت نقش داشته باشد. در نتیجه، برخی افراد در ادامه روز غذای بیشتری می‌خورند و بیشتر به سراغ فست‌فودها و مواد غذایی شیرین می‌روند؛ درحالی‌که مصرف فیبر، میوه و سبزیجات در رژیم غذایی آن‌ها کمتر است.
حذف صبحانه چگونه بر قند خون تأثیر می‌گذارد؟
یکی دیگر از نگرانی‌های مطرح‌شده، تأثیر احتمالی حذف صبحانه بر تنظیم قند خون است. افزایش قند خون و مقاومت به انسولین از عوامل خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی به شمار می‌روند.
دال فارا توضیح می‌دهد که حذف صبحانه ممکن است پاسخ بدن به انسولین را کاهش دهد. انسولین هورمونی است که به انتقال قند از جریان خون به سلول‌ها برای تأمین انرژی کمک می‌کند. اگر سلول‌ها به انسولین پاسخ کمتری بدهند، بدن ممکن است برای کنترل قند خون پس از غذا به ترشح انسولین بیشتری نیاز داشته باشد.
او همچنین به پدیده‌ای به نام «اثر وعده غذایی دوم» اشاره می‌کند. بر اساس این مفهوم، خوردن صبحانه ممکن است به بهبود پاسخ قند خون پس از وعده ناهار کمک کند.
پس از خوردن صبحانه، ترشح انسولین می‌تواند سطح اسیدهای چرب در گردش خون را کاهش دهد. کاهش این اسیدهای چرب ممکن است به عضلات کمک کند پاسخ بهتری به انسولین بدهند و گلوکز را برای استفاده بعدی ذخیره کنند. در نتیجه، افزایش قند خون پس از ناهار ممکن است محدودتر شود.
در مقابل، حذف صبحانه ممکن است در برخی افراد با افزایش بیشتر قند خون پس از وعده‌های غذایی بعدی همراه باشد.
بااین‌حال، متخصصان تأکید می‌کنند که کیفیت کلی رژیم غذایی و میزان کالری دریافتی در طول روز اهمیت بیشتری از یک وعده غذایی به‌تنهایی دارد. بنابراین، نمی‌توان نتیجه گرفت که حذف صبحانه در همه افراد به افزایش خطر بیماری قلبی منجر می‌شود.
برای حفظ سلامت قلب، صبحانه چه ویژگی‌هایی باید داشته باشد؟
متخصصان توصیه می‌کنند صبحانه‌ای انتخاب شود که تا حد امکان از مواد غذایی کم‌فرآوری‌شده و سرشار از فیبر تشکیل شده باشد. پژوهش‌ها نشان داده‌اند که رژیم غذایی پرفیبر با کاهش خطر بیماری‌های قلبی ارتباط دارد.
الگوهای غذایی مدیترانه‌ای و رژیم DASH نیز از جمله الگوهایی هستند که شواهد علمی از نقش آن‌ها در کاهش خطر بیماری‌های قلبی حمایت می‌کند.
این رژیم‌ها بر مصرف مواد غذایی کم‌فرآوری‌شده، پروتئین‌های گیاهی، منابع پروتئینی کم‌چرب، ماهی و سایر غذاهای دریایی، سبزیجات، میوه‌ها و غلات کامل تأکید دارند. کاهش مصرف سدیم یا نمک نیز از اصول مهم رژیم DASH است.
برخی گزینه‌های مناسب برای صبحانه عبارت‌اند از:
جو دوسر همراه با ماست یونانی و انواع توت‌ها
پودینگ دانه چیا همراه با گردو
تخم‌مرغ هم‌زده همراه با سبزیجات و آووکادو
انتخاب صبحانه‌ای متعادل می‌تواند به تأمین مواد مغذی موردنیاز بدن کمک کند و زمینه را برای انتخاب‌های غذایی سالم‌تر در ادامه روز فراهم سازد.
چه اقدام‌های دیگری خطر بیماری قلبی را کاهش می‌دهند؟
فعالیت بدنی منظم یکی از مهم‌ترین عوامل حفظ سلامت قلب است. انجمن قلب آمریکا دست‌کم ۱۵۰ دقیقه فعالیت هوازی با شدت متوسط در هفته را برای بزرگسالان توصیه می‌کند؛ یعنی به‌طور میانگین حدود ۲۱ دقیقه در روز.
به گفته دال فارا، فعالیت هوازی منظم، از جمله پیاده‌روی، به بهبود عملکرد عروق خونی و افزایش حساسیت بدن به انسولین کمک می‌کند. این فعالیت‌ها همچنین می‌توانند سطح کلسترول HDL یا کلسترول خوب را افزایش دهند و به کاهش کلسترول LDL یا کلسترول بد کمک کنند.
متخصصان همچنین توصیه می‌کنند افراد به‌طور منظم فشار خون، کلسترول و قند خون خود را بررسی کنند و در صورت نیاز، درباره ارزیابی سایر شاخص‌های مرتبط با التهاب با پزشک مشورت کنند. اگر هر یک از این شاخص‌ها خارج از محدوده مطلوب باشد، پیگیری پزشکی برای کنترل آن اهمیت دارد.
پرهیز از مصرف دخانیات نیز یکی دیگر از اقدامات مهم برای محافظت از قلب است.
انتخاب‌های غذایی سالم، فعالیت بدنی منظم، بررسی عوامل خطر و پرهیز از دخانیات می‌توانند خطر بیماری‌های قلبی را کاهش دهند. خوردن صبحانه‌ای متعادل ممکن است بخشی از این الگوی سالم باشد، اما مهم‌تر از آن، کیفیت کلی رژیم غذایی و سبک زندگی فرد است.