بزرگنمايي:

سیاست و بازاریابی - سلامت نیوز / یک مطالعه جدید روی بیش از ۱۰۴ هزار بزرگسال نشان داده است که تغییر بیشتر زمان غذا خوردن بین روزهای کاری و آخر هفته با افزایش خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی در مردان مرتبط است؛ به‌طوری که هر یک ساعت افزایش این اختلاف با ۱۴ درصد افزایش میزان بیماری‌های قلبی‌عروقی همراه بود.
آخر هفته‌ها معمولاً با تغییراتی در الگوی خواب، ساعات کاری، معاشرت‌های اجتماعی و برنامه غذایی همراه هستند. یک مطالعه جدید نشان داده است که تغییر زمان صرف غذا بین روزهای کاری و آخر هفته ممکن است با افزایش خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی در مردان مرتبط باشد؛ پدیده‌ای که پژوهشگران از آن با عنوان «جت‌لگ غذایی» یاد کرده‌اند.
این مطالعه که در نشریه Communications Medicine منتشر شده است، داده‌های ۱۰۴ هزار و ۸۰۶ بزرگسال را که در یک مطالعه سلامت در حال انجام شرکت داشتند، بررسی کرد. پژوهشگران عادات غذایی شرکت‌کنندگان را با بروز بیماری‌های قلبی‌عروقی مقایسه کردند و میانگین دوره پیگیری آنها ۸.۱ سال بود.
پژوهشگران برای بررسی زمان غذا خوردن، «نقطه میانی» زمان تغذیه افراد را در روزهای کاری و آخر هفته محاسبه کردند. این نقطه، میانگین زمانی بین نخستین خوردن یا نوشیدن و آخرین خوردن یا نوشیدن در طول روز بود.
سپس اختلاف نقطه میانی غذا خوردن در روزهای کاری و آخر هفته به‌عنوان شاخصی از «جت‌لگ غذایی» در نظر گرفته شد.
نتایج نشان داد در میان زنان، ارتباط مشخصی بین تغییر زمان غذا خوردن در روزهای کاری و آخر هفته و بیماری‌های قلبی‌عروقی مشاهده نشد. اما در مردان، هرچه تفاوت زمان غذا خوردن در آخر هفته با روزهای کاری بیشتر بود، میزان بیماری‌های قلبی‌عروقی نیز بالاتر بود.
بر اساس یافته‌های مطالعه، هر یک ساعت افزایش در جت‌لگ غذایی در مردان با افزایش ۱۴ درصدی میزان بیماری‌های قلبی‌عروقی و افزایش ۲۱ درصدی بیماری عروق کرونر قلب، از جمله حمله قلبی، همراه بود.
این ارتباط حتی پس از در نظر گرفتن عواملی مانند کیفیت رژیم غذایی، زمان خواب، مدت خواب و «جت‌لگ اجتماعی» نیز همچنان مشاهده شد.
پژوهشگران همچنین دریافتند افرادی که در آخر هفته وعده‌های غذایی خود را زودتر از روزهای کاری مصرف می‌کردند، کمتر بودند، اما این الگو با سطح بالاتری از خطر بیماری قلبی در ارتباط بود.
با این حال، محققان تأکید می‌کنند که یافته‌های این مطالعه به معنای اثبات رابطه علت و معلولی نیست. ممکن است عوامل دیگری وجود داشته باشند که هم احتمال ابتلا به بیماری‌های قلبی‌عروقی را افزایش دهند و هم باعث تغییر بیشتر در زمان غذا خوردن افراد در آخر هفته شوند.
چرا زمان غذا خوردن ممکن است اهمیت داشته باشد؟
پژوهشگران معتقدند یکی از توضیحات احتمالی می‌تواند به اختلال در ریتم شبانه‌روزی بدن مربوط باشد.
بدن انسان دارای ساعت‌های زیستی متعددی است که چرخه‌ای تقریباً ۲۴ ساعته دارند و فرایندهایی مانند خواب، متابولیسم و حفظ تعادل داخلی بدن را تنظیم می‌کنند. تغییر مداوم زمان خواب و غذا خوردن می‌تواند این ریتم‌ها را مختل کند.
در بسیاری از جوامع صنعتی، الگوهای نامنظم غذا خوردن، از جمله حذف صبحانه یا غذا خوردن در ساعات پایانی شب، رواج بیشتری پیدا کرده است. از سوی دیگر، روزهای تعطیل معمولاً به افراد اجازه می‌دهند برنامه خواب و غذا خوردن خود را تغییر دهند و همین تفاوت میان روزهای کاری و تعطیل ممکن است بر ساعت زیستی بدن اثر بگذارد.
پژوهشگران می‌گویند این ناهماهنگی در زمان خواب و دریافت غذا ممکن است ریتم شبانه‌روزی را مختل کند؛ ریتمی که در تنظیم متابولیسم و سایر فرایندهای حیاتی بدن نقش دارد.
چرا این ارتباط در زنان مشاهده نشد؟
در این مطالعه ارتباط مشابهی در زنان مشاهده نشد. پژوهشگران تفاوت‌های هورمونی و متابولیک میان زنان و مردان را به‌عنوان یکی از توضیحات احتمالی مطرح کرده‌اند. همچنین خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی به‌طور کلی در مردان بیشتر است.
با این حال، این یافته به معنای بی‌اهمیت بودن زمان غذا خوردن برای سلامت قلب زنان نیست و برای بررسی این تفاوت به تحقیقات بیشتری نیاز است.
تحقیقات بیشتری لازم است
محققان تأکید دارند که برای تأیید این نتایج، مطالعات بیشتری در گروه‌های متنوع‌تر و با الگوهای کاری متفاوت مورد نیاز است. در مطالعه حاضر فرض شده بود که شنبه و یکشنبه روزهای تعطیل همه شرکت‌کنندگان هستند؛ در حالی که برنامه کاری و روزهای استراحت افراد در جوامع مختلف می‌تواند متفاوت باشد.
در گام بعدی، پژوهشگران می‌توانند بررسی کنند که آیا کاهش اختلاف زمان غذا خوردن بین روزهای کاری و تعطیل می‌تواند در طولانی‌مدت بر سلامت قلب تأثیر بگذارد یا خیر.
به گفته پژوهشگران، اگر نتایج این مطالعه در تحقیقات آینده نیز تأیید شود، منظم‌تر کردن زمان صرف غذا در طول هفته ممکن است به‌عنوان یکی از محورهای مداخلات برای کاهش خطر بیماری‌های مزمن مورد توجه قرار گیرد.
با این حال، در حال حاضر این مطالعه صرفاً ارتباط میان تغییر زمان غذا خوردن و خطر بیماری قلبی را نشان می‌دهد و نمی‌تواند ثابت کند که جابه‌جایی ساعت وعده‌های غذایی مستقیماً باعث بیماری قلبی می‌شود.