بزرگنمايي:

سیاست و بازاریابی - ایسنا / روز جهانی خلاقیت و نوآوری (World Creativity and Innovation Day) از روزهای جهانی سازمان ملل متحد است که سالانه با هدف آگاهی درباره اهمیت خلاقیت و نوآوری در حل مشکلات با توجه به پیشبرد اهداف توسعه پایدار برگزار می‌شود. این روز با قطعنامه ۷۱/۲۸۴ سازمان ملل متحد و با حمایت ۸۰ کشور نام‌گذاری شد.
اولین گرامیداشت روز جهانی خلاقیت و نوآوری در ۲۱ آوریل ۲۰۱۸ بود. هدف از این روز را تشویق تفکر چند رشته‌ای خلاق در سطح فردی و گروهی عنوان کرده‌اند. طبق گزارش ویژه یونسکو، برنامه عمران ملل متحد و دفتر همکاری‌های جنوب-جنوب ملل متحد، نوآوری و خلاقیت در حال تبدیل شدن به ثروت واقعی برای هر کشور در قرن اخیر هستند.
تمایز بین خلاقیت و نوآوری برای هر کسی که به دنبال الهام بخشیدن به دیگران است، مهم است. درک این تفاوت ظریف بین خلاقیت و نوآوری به ما کمک می‌کند تا طرحی را تدوین کنیم که برای هر دو جا باز کند. ما تعاریف ساده‌ای داریم که برای روشن کردن این تمایز به آنها تکیه می‌کنیم.
بازار
خلاقیت چیست؟
هنرمندان، فیلسوفان، مربیان و روانشناسان مدت‌هاست که سعی کرده‌اند تعریف ساده‌ای از خلاقیت بنویسند. در واقع ماهیت مبهم آن است که توصیف آن را به یک چالش تبدیل می‌کند. ما می‌دانیم که خلاقیت فرآیندی است که از طریق آن، چیزی جدید شکل می‌گیرد و معمولاً اکثر تعاریف فرض می‌کنند که ارزش با خلق جدید همراه است.
در واقع خلاقیت یک فرآیند فکری است که در بهترین حالت، منجر به یک ایده خارق‌العاده و منحصر به فرد می‌شود. خلاقیت یک تمرین شناختی شبیه به الهام است. خلاقیت معمولاً شامل یک فشار انگیزشی برای آوردن چیزی به دنیای واقعی است، اما ما معتقدیم که وقوع خلاقیت درست در نقطه‌ای که آن چیز در حال ساخته شدن است، پایان می‌یابد.
خلاقیت معمولاً حول محور تفکر و دانش بدیع متمرکز است که پتانسیل‌های فراوانی را آزاد می‌کند و بخش جدایی‌ناپذیر تولید ایده است. از سوی دیگر، نوآوری برای تبدیل ایده‌های خلاقانه به یک راه‌حل عملی استفاده می‌شود.
خلاقیت نخستین گام برای کسی است که تشخیص می‌دهد چه چیزی ممکن است.
کارشناسان چهار نوع خلاقیت را عمدی، شناختی، خودجوش و احساسی می‌دانند. این فهرست ساده توضیح می‌دهد که چرا ایده‌ها از لحظه‌ای به لحظه دیگر بسیار متفاوت به نظر می‌رسند. برای مثال، یک سبک با برنامه‌های دقیق رشد می‌کند، در حالی که سبک دیگر وابسته به تحقیقات آهسته است.
نوآوری چیست؟
نوآوری فرآیندی است که طی آن این الهام برای یک محصول یا خدمات جدید واقعاً ملموس می‌شود. این اتفاق در دنیای واقعی رخ می‌دهد. نوآوری یک روش، یک دستگاه یا یک سیستم است که اجرا می‌شود. در حالی که لازم نیست یک چیز خاص باشد، باید واقعی باشد. به عنوان مثال، یک خودروی جدید که از انرژی کمتری استفاده می‌کند، به وضوح نوآوری است، همچنان که یک مسیر ساده‌تر برای برقراری ارتباطات در یک شرکت نیز نوآوری است.
نوآوری، کارکرد خاص کارآفرینی است، چه در یک کسب‌وکار موجود، چه در یک مؤسسه خدمات عمومی یا یک سرمایه‌گذاری جدید که توسط یک فرد تنها در آشپزخانه خانواده آغاز شده باشد. نوآوری وسیله‌ای است که کارآفرینی یا منابع جدید تولید ثروت را ایجاد می‌کند یا به منابع موجود پتانسیل بیشتری برای ایجاد ثروت می‌بخشد.
ما از طریق نوآوری، ایده‌هایی را به جهان می‌آوریم تا بتوانند تأثیر ملموسی داشته باشند. نتیجه نهایی نوآوری واقعی چیزی است که می‌تواند به عنوان یک محصول یا خدمات به بازار عرضه شود.
نوآوری از یک چرخه عمر پیروی می‌کند که شامل مراحل تولید ایده، تحقیق، توسعه، آزمایش و معرفی به بازار است. از طرفی، خلاقیت بر تازگی و اصالت تمرکز دارد و بر پایه دیدن جهان به روش‌های منحصر به فرد و متفاوت است. از سوی دیگر، نوآوری بر کاربرد و استفاده عملی تمرکز دارد.
همچنین چهار نوع نوآوری شامل اختلال‌گر، افزایشی، معماری و رادیکال است که هر کدام مسیرهای متمایزی را برای حل چالش‌ها و کسب مزیت رقابتی ارائه می‌دهند. درک این رویکردها به ما کمک می‌کند تا راه‌حل‌های هدفمندی را برای مبرم‌ترین مشکلات خود توسعه دهیم.
کارشناسان فرآیند نوآوری را مبتنی بر ۷ گام کلیدی زیر برای تبدیل ایده‌ها به تأثیرگذاری می‌دانند.
* شناسایی فرصت‌ها به عنوان اولین گام برای نوآوری
* تولید ایده‌ها
* ارزیابی و انتخاب ایده‌ها
* توسعه و نمونه‌سازی اولیه
* آزمایش و تکرار
* پیاده‌سازی و مقیاس‌بندی
* نظارت و ارزیابی
خلاقیت، نوآوری نیست، اما به هر دو نیاز دارید
خلاقیت و نوآوری دو مفهوم مرتبط اما متمایز هستند و هر کدام برای موفقیت مورد نیاز است. خلاقیت و نوآوری دو کلمه‌ای هستند که دائماً در جلسات طوفان فکری مطرح می‌شوند. شکی نیست که این ارزش‌ها در محیط کار مدرن و پرسرعت بسیار ارزشمند هستند، اما آیا رهبرانی که از این اصطلاحات استفاده می‌کنند، واقعاً تفاوت بین آنها را می‌دانند؟
چرا نوآوری و خلاقیت مهم هستند؟
خلاقیت و نوآوری در کسب و کار مهم هستند، زیرا هر کدام به یک تکامل پویا کمک می‌کنند که از رکود شرکت‌ها جلوگیری می‌کند و آنها را قادر می‌سازد تا در یک بازار همیشه در حال تغییر، رقابتی باقی بمانند.
اگرچه آنها یکسان نیستند، اما خلاقیت می‌تواند به نوآوری منجر شود، بنابراین درک هر یک به عنوان دو روی یک سکه برای رهبران کسب‌وکار بسیار مهم است.
نوآوری، خلاقیتِ کاربردی است. نوآوری، عملِ به‌کارگیری چیزها در واقعیتِ عملی با وجود چالش‌ها و مقاومت‌ها است. برای شکل‌گیری نوآوری، تفکر خلاق، برنامه‌ریزی و اجرای ایده‌های جدید لازم است.
به عبارت دیگر، یک فرآیند نوآورانه، قابل تکرار و مقیاس‌پذیر است؛ اما یک فرد خلاق اینگونه نیست. یک برنامه‌نویس پیشرو در تشخیص آنچه برای ایجاد یک بازار جدید لازم است، بی‌نظیر عمل می‌کند، اما کد نرم‌افزاری او پس از نوشته شدن، به راحتی توسط سایر برنامه‌نویسان قابل تکرار خواهد بود.
هنگامی که رهبران تفاوت بین خلاقیت و نوآوری را بیاموزند، می‌توانند روی الهام بخشیدن به هر دو در بین اعضای تیم خود و همچنین ایجاد فرهنگی که از این ارزش‌ها پشتیبانی می‌کند، کار کنند.
چگونه خلاقیت و نوآوری را توسعه دهیم؟
توسعه خلاقیت و نوآوری در یک سازمان به معنای اعطای اجازه به کارکنان برای امتحان رویکردهای جدید در چارچوب نقش‌های فعلی‌شان است. این امر با رهبری شرکت و پذیرش تلاش برای چیزهای جدید آغاز می‌شود.
در حالی که رهبران می‌توانند نوآوری را پرورش دهند، سازمان به عنوان یک کل نیز باید از طریق ساختار فرهنگ و نحوه طراحی فرآیندهای خود از نوآوری حمایت کند. گاهی اوقات بهترین راه برای جرقه زدن نوآوری، اجازه دادن به فعالیت‌هایی در سازمان است که از هنجار منحرف می‌شوند، اما ممکن است منجر به نتایج مثبتی شوند.
بخشی از مسئله، وادار کردن افراد به تصور و توسعه دیدگاه‌های جدید از آنچه می‌تواند باشد، است. خلاقیت اغلب با هنر و فرهنگ مرتبط است، اما لازم نیست لئوناردو داوینچی باشید. آنچه مهم است این است که یک فرد مایل باشد امکانات جدید را خارج از هنجارها تصور کند. اینجاست که ایده‌ای که می‌تواند عملی شود، شروع می‌شود. ایده‌های جمع‌سپاری را در نظر بگیرید تا امکانات بیشتری برای بررسی ایجاد کنید.
البته بخش سخت‌تر، گرفتن آن ایده عالی و تبدیل آن به یک نمونه اولیه فیزیکی یا فنی است. وقتی ایده‌های خلاقانه‌ای که می‌توانند منجر به نوآوری شوند، مطرح می‌شوند، وظیفه رهبری شرکت است که منابع کافی را برای حمایت از توسعه فرآیند یا محصول جدید اختصاص دهد. بدون سرمایه‌گذاری، ایده‌های خلاقانه فقط در حد ایده‌های خلاقانه باقی می‌مانند؛ اما وقتی پشتیبانی کافی توسط شرکت ارائه شود، می‌تواند به یک نوآوری بسیار موفق تبدیل شود.
خلاق بودن به این معنی است که می‌توانید در مورد یک کار یا مشکل به روشی جدید یا متفاوت فکر کنید. با این مهارت، از تخیل خود برای تولید ایده‌ها و حل مشکلات استفاده خواهید کرد. در واقع همه چیز در مورد تخیل، تجسم و نوآوری است.
کارآفرینی نیز توسط نوآوری هدایت می‌شود که به گفته کارشناسان از هفت منبع شامل موفقیت یا شکست غیرمنتظره، عدم تجانس یا ناهماهنگی، نیاز به فرآیند، تغییرات در صنعت، جمعیت‌شناسی، تغییرات ادراک و دانش جدید ناشی می‌شود.
خلاقیت و نوآوری در حل مسئله
ممکن است هیچ درک جهانی از خلاقیت وجود نداشته باشد. این مفهوم از بیان هنری گرفته تا حل مسئله در زمینه توسعه اقتصادی، اجتماعی و پایدار قابل تفسیر است. بنابراین سازمان ملل متحد ۲۱ آوریل را به عنوان «روز جهانی خلاقیت و نوآوری» تعیین کرد تا آگاهی از نقش خلاقیت و نوآوری در همه جنبه‌های توسعه انسانی را افزایش دهد.
خلاقیت نشان می‌دهد که ما چه کسی هستیم و برای چه چیزی ارزش قائلیم، به ایجاد ترکیبی غنی از فرهنگ‌ها کمک می‌کند و از رشد اجتماعی و اقتصادی پشتیبانی می‌کند. سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد(یونسکو)، پس از کنوانسیون ۲۰۰۵ به کشورها کمک می‌کند تا صنایع خلاق خود را تقویت کرده و آزادی هنری را ترویج دهند.
اهمیت بخشیدن به خلاقیت
چهارمین نسخه از گزارش «بازشکل‌دهی سیاست‌ها برای خلاقیت» که توسط یونسکو منتشر شده است، با تکیه بر اقدامات سیاستی بیش از ۱۲۰ کشور، یکی از جامع‌ترین تصاویر جهانی از حاکمیت در بخش‌های فرهنگی و خلاق تا به امروز را ارائه می‌دهد.
بودجه عمومی مستقیم برای فرهنگ همچنان کمتر از ۰.۶ درصد از تولید ناخالص داخلی جهانی است و در سطح جهانی رو به کاهش است. از طرفی با پیشرفت قوانین هوش مصنوعی در سراسر جهان، فرهنگ هنوز تا حد زیادی از مباحث مربوط به حاکمیت غایب است، اگرچه بسیاری از محتوای تولید شده توسط هوش مصنوعی بر اساس کار خلاقانه هنرمندان آموزش داده می‌شود.
یافته‌های این گزارش، نقشه راهی برای اقدام و عمل، از تقویت سیستم‌های داده و مقررات دیجیتال گرفته تا پرداختن به عدم تقارن‌های تجاری و نابرابری جنسیتی ارائه می‌دهد.
خلاقیت و فرهنگ
اقتصاد خلاق نیز تعریف واحدی ندارد. این یک مفهوم در حال تکامل است که بر اساس تعامل بین خلاقیت و ایده‌های انسانی و مالکیت معنوی، دانش و فناوری بنا شده است. اساساً این فعالیت‌های اقتصادی مبتنی بر دانش است که «صنایع خلاق» بر اساس آن بنا شده‌اند.
صنایع خلاق که شامل محصولات سمعی و بصری، طراحی، رسانه‌های جدید، هنرهای نمایشی، نشر و هنرهای تجسمی می‌شود از نظر ایجاد درآمد، ایجاد شغل و درآمد صادراتی، بخش بسیار متحول‌کننده‌ای از اقتصاد جهان هستند.
فرهنگ نیز یک جزء اساسی توسعه پایدار است و منبعی از هویت، نوآوری و خلاقیت برای فرد و جامعه را نشان می‌دهد. در عین حال، خلاقیت و فرهنگ ارزش غیرپولی قابل توجهی دارند که به توسعه اجتماعی فراگیر، گفت‌وگو و تفاهم بین مردم کمک می‌کند. امروزه صنایع خلاق از پویاترین حوزه‌های اقتصاد جهانی هستند که فرصت‌های جدیدی را برای کشورهای در حال توسعه فراهم می‌کنند تا به حوزه‌های نوظهور با رشد بالا در اقتصاد جهانی جهش کنند.
حرکتی جدید برای اهداف توسعه پایدار
در روز جهانی خلاقیت و نوآوری، از جهان دعوت می‌شود تا این ایده را بپذیرد که نوآوری برای بهره‌برداری از پتانسیل اقتصادی ملت‌ها ضروری است. نوآوری، خلاقیت و کارآفرینی انبوه می‌تواند حرکت جدیدی را برای دستیابی به اهداف توسعه پایدار فراهم کند. این امر می‌تواند رشد اقتصادی و ایجاد شغل را مهار کند، در حالی که فرصت‌ها را برای همه، از جمله زنان و جوانان گسترش می‌دهد. همچنین می‌تواند راه‌حل‌هایی را برای برخی از مبرم‌ترین مشکلات مانند ریشه‌کنی فقر و از بین بردن گرسنگی ارائه دهد.
خلاقیت و نوآوری انسان، در هر دو سطح فردی و گروهی، به ثروت واقعی ملت‌ها در قرن بیست و یکم تبدیل شده است.
شبکه شهرهای خلاق یونسکو
شبکه شهرهای خلاق یونسکو(UCCN) به دنبال ترویج همکاری با و بین شهرهایی است که خلاقیت را به عنوان یک عامل استراتژیک برای توسعه پایدار شهری شناسایی کرده‌اند. تقریباً ۳۰۰ شهر در سراسر جهان برای یک هدف مشترک با هم همکاری می‌کنند که قرار دادن خلاقیت و صنایع فرهنگی در قلب برنامه‌های توسعه خود است.