|
تاثیر «ورزش ترکیبی و گیاه شنبلیله» بر سلامت کبد
چهارشنبه 27 آبان 1405 - 10:14:44
|
|
سیاست و بازاریابی - ایسنا / در تحقیق جدیدی که توسط محققان ایرانی انجام شده است، اثرات همزمان انجام تمرینات ورزشی ترکیبی هوازی و قدرتی همراه با مصرف عصاره گیاه دارویی شنبلیله بر وضعیت آنزیمها و سلامت بافت کبد در بانوان دارای اضافهوزن مورد بررسی دقیق قرار گرفته است. افزایش شیوع پدیده اضافهوزن و چاقی در دهههای اخیر به یکی از بزرگترین چالشها و تهدیدات پیش روی سلامت عمومی در سراسر جهان مبدل شده است و پیامدهای نامطلوب گستردهای را برای سلامت سوختوساز بدن یا همان وضعیت متابولیک و همچنین کارکرد صحیح اندامهای حیاتی به همراه دارد. شواهد علمی و آمارهای بهداشتی بیانگر آن است که انباشت بیش از حد بافت چربی، بهویژه چربیهای مضر تجمعیافته در ناحیه احشایی و دور شکم، زمینهساز بروز مجموعهای از اختلالات متابولیکی خطرناک نظیر مقاومت به انسولین، التهابهای درونی مزمن و استرس اکسیداتیو میشود که تعادل و فعالیت طبیعی کبد را با اختلال مواجه میکنند. در این میان، بیماری کبد چرب مرتبط با اختلال متابولیک یکی از شایعترین عواقب ناشی از اضافهوزن بهشمار میرود که مشخصه اصلی آن ذخیره غیرطبیعی ذرات چربی در سلولهای کبدی و افزایش نشانگرهای آسیب بافتی است؛ عارضهای که اگر مدیریت نشود به التهاب پیشرفته، ایجاد بافت زخم و در نهایت نارسایی جدی کبدی میانجامد. برای ارزیابی وضعیت سلامت یا میزان درگیری این عضو حیاتی، پزشکان معمولاً سه شاخص آنزیمی کلیدی شامل آلانین آمینوترانسفراز، آسپارتات آمینوترانسفراز و آلکالین فسفاتاز را در خون اندازهگیری میکنند. این آنزیمها پروتئینهای ویژهای در داخل سلولهای کبد هستند که وظیفه انجام واکنشهای زیستی را بر عهده دارند و در صورت وارد آمدن هرگونه فشار، التهاب یا تخریب به دیواره این سلولها، به جریان گردش خون نشت پیدا میکنند و سطح آنها افزایش مییابد. بالا رفتن غلظت خونی این مواد هشداری مستقیم از تحت فشار بودن سلولهای کبدی بر اثر مقاومت سلولها به جذب قند یا اختلال در سوختوساز چربیها است. با توجه به ورود حجم فراوان اسیدهای چرب آزاد به داخل بافت کبد در افراد سنگینوزن، دستیابی به مداخلات غیردارویی و در دسترس که بتوانند فرآیند تجمع چربی را متوقف ساخته و بار فشار کاری را از دوش این اندام حیاتی بردارند، یک ضرورت بهداشتی بسیار حیاتی محسوب میشود. در همین راستا، صادق عبدالهی از گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی واحد بوشهر دانشگاه آزاد اسلامی به همراه یک همکار دانشگاهی دیگر از همان واحد و با مشارکت علمی پژوهشگرانی از واحدهای تهران مرکزی و سنندج دانشگاه آزاد اسلامی، طرحی تحقیقاتی را به اجرا درآوردند تا تأثیرات ترکیب فعالیتهای ورزشی و مصرف مکملهای گیاهی دانه شنبلیله را بر معیارهای سلامت کبد در میان بانوان مبتلا به اضافهوزن به بوته آزمون بگذارند. پژوهشگران شرکتکنندگان را بهشکل کاملاً تصادفی در چهار گروه مجزا شامل گروه تمرین ورزشی ترکیبی، گروه مصرفکننده عصاره گیاه شنبلیله، گروه دریافتکننده همزمان تمرین و مکمل گیاهی، و در نهایت یک گروه کنترل که هیچ مداخلهای بر آنان اعمال نشد، تقسیمبندی کردند. برنامه ورزشی در نظر گرفته شده ترکیبی هماهنگ از فعالیتهای هوازی و تمرینات مقاومتی بود که به مدت شش هفته و با توالی سه جلسه تمرین در هفته اجرا شد. در بخش مداخله تغذیهای نیز داوطلبان روزانه ۶۷۰ میلیگرم عصاره خشک دانه شنبلیله را دریافت کردند. در نهایت پیش از آغاز دوره و بلافاصله پس از اتمام دوره ششهفتهای، غلظت سه آنزیم شاخص کبدی در آزمایشگاه بررسی و با روشهای آماری مورد سنجش دقیق قرار گرفت. یافتههای بهدستآمده از آزمایشها نشان دادند که اجرای تمرین ترکیبی بهتنهایی توانست سطح آنزیم آلانین آمینوترانسفراز را به میزان ۳۳ درصد، آسپارتات آمینوترانسفراز را ۱۸ درصد و آلکالین فسفاتاز را ۱۰ درصد کاهش دهد. همچنین در گروهی که صرفاً مکمل گیاهی شنبلیله را مصرف کرده بودند نیز کاهش مشهودی به ترتیب با مقادیر ۱۳ درصد برای آنزیم نخست، ۱۹ درصد برای آنزیم دوم و ۱۵ درصد برای آنزیم سوم حاصل شد که عملکرد مطلوب این گیاه دارویی را در تعدیل شاخصهای بیوشیمیایی نشان داد. در گروهی که هر دو مداخله یعنی تمرینات ورزشی و عصاره شنبلیله را بهطور همزمان دریافت نمودند، بهبودهای چشمگیرتری به ثبت رسید بررسیها نشان دادند که بیشترین افت آلانین آمینوترانسفراز در گروه ورزش خالص و بیشترین افت دو آنزیم دیگر در گروه تلفیقی رخ داد؛ درحالیکه شاخصهای خونی افراد حاضر در گروه کنترل در طول زمان آزمایش بدون تغییر باقی ماند. در نتیجه، این شیوهها سلامت سلولهای کبد را بازسازی میکنند. بررسی عمیقتر اطلاعات تکمیلی پژوهش بیانگر آن است که افت غلظت این آنزیمها حاصل بهبود محیط بیوشیمیایی، تعدیل سوختوساز چربیها و ارتقای حساسیت به انسولین است. تمرینات ورزشی ترکیبی با تقویت بافت عضلانی و افزایش سوزانده شدن چربیها، جریان ورود اسیدهای چرب مضر به کبد را به حداقل میرسانند و از ذخیره تریگلیسریدها جلوگیری میکنند؛ سازوکاری که موجب رفع استرس متابولیکی و کاهش آسیب به سلولهای کبدی میشود. از طرف دیگر، ترکیبات مؤثره موجود در شنبلیله مانند پلیفنولها و ماده دیوسژنین به همراه فیبرهای محلول، با کنترل سرعت جذب قند و مهار ژنهای تولیدکننده چربی، اثری کاملاً حفاظتی و مشابه با ورزش بر بافت کبد برجای میگذارند و تلفیق این دو روش توانسته اثرات همافزا و بسیار مؤثری را در ارتقای سطح تندرستی افراد به وجود آورد. نتایج این پژوهش علمی و کاربردی در «مجله فیزیولوژی و فارماکولوژی ایران» که وابسته به «انجمن فیزیولوژی و فارماکولوژی ایران» است، به چاپ رسیده و در اختیار جامعه علمی و علاقهمندان قرار گرفته است.
https://www.siasatvabazaryabi.ir/Fa/News/811129/تاثیر-«ورزش-ترکیبی-و-گیاه-شنبلیله»-بر-سلامت-کبد
|