آریا جوان - خبرگزاری مهر، گروه فرهنگ و ادب، زهرا اسکندری: هفته هوافضا، فرصتی برای بازخوانی یکی از مهم‌ترین دستاوردهای نظامی ایران است؛ صنعتی راهبردی که بنیان‌های آن در سال‌های جنگ تحمیلی هشت‌ساله شکل گرفت و در نبردهای ۱۲روزه و ۴۰روزه رمضان، جلوه‌ای از توانمندی و اقتدار خود را به نمایش گذاشت. مسیری که با تأکید بر استقلال و رهایی از وابستگی به کشورهای دیگر و با هدایت و حمایت رهبر شهید، به خودکفایی قابل‌توجه ایران در صنعت موشکی انجامید.
صنعت موشکی ایران همواره با نام شهید حسن طهرانی‌مقدم شناخته می‌شود؛ فرمانده‌ای که نقش مهمی در پایه‌گذاری و توسعه این صنعت داشت. اما رسیدن به جایگاه امروز، حاصل تلاش یک فرد نبود. در پس این دستاورد، اراده و مجاهدت فرماندهان، متخصصان و نیروهایی قرار دارد که شاید نامشان کمتر در روایت‌های رسمی و تاریخی شنیده شده باشد، اما سال‌ها بی‌وقفه و گمنام برای تحقق رؤیای خودکفایی موشکی تلاش کردند. مردانی که سهم بزرگی در ساختن این توانمندی ملی داشتند و روایت تلاش‌هایشان، بخش کمتر گفته‌شده تاریخ صنعت موشکی ایران است.
شهید محمود باقری یکی از همان افراد است. کسی که به سن ۶۰سالگی رسیده بود اما خود را برای خستگی آماده نکرده بود. اما اگر قرار به خسته شدن و کم آوردن بود باید ردیف اول بازنشستگی می ایستاد. ولی تا آن زمان فرصت نکرده بود به این موارد فکر کند. در مدت ۴۱سال خدمتش در مجموعه موشکی همیشه کارهای مهم‌تری بر روی زمین و هوا داشت که باید به آنان رسیدگی می‌کرد.
آنقدر درگیر کارش بود که می‌توانستی در جواب سلامش بگویی: «علیکم بالموشکی». این تعبیر شیرین و البته سنگین را یک بار رهبر شهید انقلاب در محفلی خصوصی و در جواب سلام حاج محمود به او گفته بود. اما همین دو کلمه ساده را شهید سلیمانی در یک جلسه دو سه ساعته برایش طوری موشکافی کرده بود و زیر ذره بین تشریح‌اش کرده بود که بشود از دلش یک مقاله پژوهشی بیرون کشید.
شهید باقری شاید روزی از آن تسبیح شاه مقصود و انگشتری که رهبر شهید به او هدیه داد بود دل می‌کند، اما حرف‌ها و توصیه‌های دیگران را هیچ جوره از خودش جدا نمی‌کرد. اگر غیر از این بود که نمی‌توانست دوام بیاورد و بار موشکی ایران و حتی جهان اسلام را به دوش بکشد. همیشه به راننده و محافظ‌هایش می‌گفت: « من فرمانده موشکی جهان اسلامم اگر دیر به جلسه برسیم، اگر نظم نداشته باشیم، اگر رفتار مناسبی نداشته باشیم این عنوان زیر سؤال می‌رود. محمود باقری که اهمیتی ندارد.»
وقتی سکوت کوهستان با غرش موشک شکست
نخستین مواجهه شهید باقری با موشک، در ارتفاعات سرد و برفی اسلام‌آباد غرب و در یکی از شب‌های اسفند ۱۳۶۳ رقم خورد؛ زمانی که او به همراه چند نیروی تازه‌جذب‌شده سپاه، مأموریت نگهبانی از مواضعی ناشناخته را برعهده داشت. آن‌ها که به‌تازگی یک دوره ۴۰ روزه آموزشی را پشت سر گذاشته بودند، چند هفته‌ای می‌شد که در ارتفاعات کوهستانی مستقر شده و بدون اطلاع از ماهیت مأموریت خود، از نقطه‌ای مشخص مراقبت می‌کردند.
شرایط مأموریت دشوار بود؛ سرمای استخوان‌سوز از لباس‌های نظامی عبور می‌کرد و نیروها گاهی بیش از ۴۰ ساعت با مقداری کنسرو و نان خشک در ارتفاعات می‌ماندند. نه اجازه ترک موضع داشتند و نه می‌توانستند درباره مأموریتشان سؤال کنند. همین موضوع باعث شده بود مدام از خود بپرسند در این بلندی‌های دورافتاده چه وظیفه‌ای برعهده دارند. آن‌ها که مشتاق حضور در خط مقدم و رویارویی مستقیم با دشمن بودند، تصور می‌کردند از فضای اصلی جنگ دور مانده‌اند و سهمشان از جبهه، تحمل سرما و نگهبانی در کوهستان است.
اما یکی از شب‌های اسفند ۱۳۶۳، همه‌چیز تغییر کرد. نیروها مشغول نگهبانی بودند که ناگهان صدای رجزخوانی مردانه‌ای در فضای کوهستان پیچید و پس از آن شمارش معکوس آغاز شد: دوازده، یازده، ده... با رسیدن شمارش به صفر، آسمان ناگهان روشن شد و صدای مهیب پرتاب موشک، سکوت منطقه را شکست.
نیروها که از شدت صدای پرتاب وحشت‌زده شده بودند، روی سنگ‌ها دراز کشیدند و دست‌های یخ‌زده خود را روی سر گذاشتند. لحظاتی بعد، موشک را دیدند که از بالای سرشان عبور می‌کرد و به سمت پالایشگاه کرکوک عراق می‌رفت. صدای تکبیر از پایین کوه به گوش می‌رسید و همان‌جا بود که راز مأموریت چند هفته‌ای آن‌ها آشکار شد.
شهید باقری و همراهانش تازه دریافتند که تمام این مدت، نگهبان و محافظ مواضع پرتاب موشک بوده‌اند؛ مأموریتی که برخلاف تصور اولیه‌شان، آن‌ها را در یکی از نقاط مهم و حساس جنگ قرار داده بود. نخستین موشک، نگاهشان را به مأموریتی که تا آن روز برایشان مبهم و دور از میدان نبرد به نظر می‌رسید، تغییر داد.
روزی که موشک‌های ایران از وابستگی به لیبیایی‌ها رها شدند
فروردین ۱۳۶۴، در یکی از اتاق‌های پادگان شهید منتظری کرمانشاه، محمود باقری در آستانه تصمیمی قرار گرفت که مسیر زندگی‌اش را تغییر داد. او که حدود ۲۰ سال داشت، پس از دو ساعت پاسخ‌گویی به پرسش‌های مسئول مصاحبه، با مهم‌ترین سؤال روبه‌رو شد: «دوست داری موشکی بشوی؟» پاسخ او بدون درنگ مثبت بود؛ انتخابی که ریشه در نخستین مواجهه‌اش با موشک در ارتفاعات غرب کشور داشت.
باقری از همان شب که نخستین موشک ایرانی از بالای سرش عبور کرد و به سمت پالایشگاه کرکوک عراق رفت، به اهمیت این سلاح و نقش آن در تأمین امنیت کشور پی برده بود. او که دیپلم ریاضی داشت و در محاسبات توانمند بود، به واحد محاسبات پرتاب موشک پیوست تا زیر نظر مهدی سپوندیان و حسن طهرانی‌مقدم آموزش ببیند. هرچند تجربه‌ای در این حوزه نداشت و تا رسیدن به مرحله فعالیت عملیاتی مسیر دشواری پیش رو داشت، اما سختی کار مانع ادامه راهش نشد.
باقری و دیگر نیروهای ایرانی در سال‌های نخست فعالیت موشکی، برای انجام عملیات به کمک نیروهای لیبیایی وابسته بودند. تصمیم‌گیری درباره شلیک موشک نیز در اختیار آن‌ها بود و تیم ایرانی ناچار بود در انتظار صدور مجوز بماند؛ وضعیتی که در شرایط جنگ و بمباران مناطق مسکونی، نارضایتی و احساس ناتوانی زیادی برای نیروها به همراه داشت.
اما ۲۱ اسفند ۱۳۶۵ نقطه عطفی در تاریخ فعالیت موشکی ایران بود. پس از هفده روز تلاش شبانه‌روزی برای شناسایی و رفع ایرادهای موشک‌ها، نیروهای ایرانی توانستند عملیات پرتاب را بدون کمک لیبیایی‌ها انجام دهند. این موفقیت به معنای برداشتن گامی مهم در مسیر استقلال عملیاتی توان موشکی کشور بود؛ اتفاقی که شادی و غرور فراوانی در میان نیروهای ایرانی ایجاد کرد.
با این حال، آنچه در کنار توان فنی و تخصصی، شخصیت باقری و دیگر نیروهای این مجموعه را شکل می‌داد، روحیه تواضع و خودباوری بود. حسن طهرانی‌مقدم نیروهایش را به‌گونه‌ای تربیت کرده بود که در برابر دشمن به توانایی‌های خود باور داشته باشند، اما در برابر خداوند خود را هیچ بدانند.
محمود باقری نیز تا سال‌ها بعد همین منش را حفظ کرد. حتی زمانی که به فرماندهی موشکی رسید و پس از رزمایش‌ها و عملیات‌های موفق مورد تقدیر فرماندهان قرار می‌گرفت، موفقیت‌ها را حاصل لطف الهی می‌دانست و از قرار گرفتن در مرکز توجه دیگران پرهیز می‌کرد. برای او، پیشرفت موشکی ایران بیش از آنکه فرصتی برای دیده‌شدن باشد، مسئولیتی بزرگ در مسیر خدمت به کشور بود.
راز ستاره‌هایی که مختصات موشک‌های ایران را تعیین می‌کردند
با شناسایی تدریجی مواضع پرتاب موشک توسط دشمن، ادامه فعالیت در موقعیت‌های قبلی دیگر امکان‌پذیر نبود. به همین دلیل، سپاه تصمیم گرفت گروهی مستقل و متخصص از نیروهای خودی برای شناسایی و تعیین مواضع جدید پرتاب موشک تشکیل دهد؛ گروهی که به دلیل محرمانه بودن فعالیت‌های موشکی، باید تمام مهارت‌های موردنیاز را در داخل مجموعه فرا می‌گرفت.
در همین راستا، ۲۰ نفر از نیروها برای گذراندن دوره‌ای شش‌ماهه در حوزه نقشه‌برداری انتخاب شدند. محمود باقری نیز در میان آن‌ها بود. این نیروها راهی تهران شدند و در دانشکده عمران خواجه نصیرالدین طوسی، اصول نقشه‌برداری حرفه‌ای را فرا گرفتند تا بتوانند مختصات مواضع پرتاب را با دقت بالا تعیین کنند.
پس از پایان دوره، گروهان نقشه‌برداری موشکی تشکیل شد و باقری به‌عنوان جانشین گروهان انتخاب شد. نخستین مأموریت آن‌ها در پل‌دختر انجام گرفت. فعالیت در این حوزه، مستلزم حضور مستمر در کوهستان‌ها و مناطق بیابانی و تحمل شرایط دشوار آب‌وهوایی بود. نیروها در کنار انتقال مختصات مواضع، در مأموریت‌های مختلف توپخانه‌ای و عملیاتی در مناطقی مانند فاو، شلمچه و پالایشگاه آبادان نیز مشارکت می‌کردند.
با افزایش تجربه و تخصص نیروها، باقری مسئولیت تیم نقشه‌برداری را برعهده گرفت. آموزش‌ها به نقشه‌برداری زمینی محدود نماند و نجوم و ستاره‌شناسی نیز به مهارت‌های آن‌ها اضافه شد؛ به‌گونه‌ای که برای تعیین موقعیت و مختصات، از موقعیت ستارگان و به‌ویژه ستاره قطبی در آسمان استفاده می‌کردند.
در سال ۱۳۶۶ و با افزایش احتمال حمله عراق به پادگان شهید منتظری کرمانشاه، حسن طهرانی‌مقدم تصمیم به تخلیه پادگان و انتقال نیروها به لرستان گرفت. مقصد آن‌ها پادگانی متروکه در خرم‌آباد بود؛ منطقه‌ای بیابانی با حداقل امکانات که نیروها ناچار شدند فعالیت خود را با برپایی چادر و استقرار در کانکس آغاز کنند. مسئولیت این مجموعه به محمود باقری سپرده شد و او بدون هیچ اعتراضی این مأموریت را پذیرفت.
این تصمیم، آغاز پیوندی طولانی میان باقری و منطقه لرستان بود. شانزده سال بعد از پایان جنگ، همان منطقه بیابانی به یکی از مهم‌ترین مناطق موشکی ایران تبدیل شد و محمود باقری بار دیگر در جایگاه فرماندهی آن قرار گرفت. مسیری که از یک مأموریت دشوار در شرایط جنگی آغاز شده بود، به بخشی مهم از کارنامه تخصصی و مدیریتی او در حوزه موشکی کشور تبدیل شد.
یک محاسبه اشتباه می‌توانست همه‌چیز را به هم بریزد
هم‌زمان با فرماندهی پادگان موشکی خرم‌آباد، مسئولیت تازه‌ای به محمود باقری و تیم نقشه‌برداری او سپرده شد؛ نقشه‌برداری تونل‌های موشکی. مأموریتی تخصصی و محرمانه که به دلیل حساسیت آن، امکان استفاده از نیروهای خارج از مجموعه وجود نداشت. در آن زمان، باقری و هم‌تیمی‌هایش تجربه‌ای در زمینه نقشه‌برداری تونل نداشتند، اما با دستور سردار حاجی‌زاده، مسئول وقت قرارگاه قرب قائم، پذیرفتند این مسئولیت را برعهده بگیرند.
باقری که پیش‌تر در رشته فیزیک دانشگاه صنعتی شریف پذیرفته شده و سپس با توصیه حسن طهرانی‌مقدم در رشته نقشه‌برداری دانشگاه خواجه نصیر تحصیل کرده بود، از دانش تخصصی مناسبی برخوردار بود؛ با این حال، نقشه‌برداری زیرزمینی برای او تجربه‌ای تازه به شمار می‌رفت.
در نخستین گام، با محسن هداوند و مهندس بلوغ‌زاده جلسه‌ای اضطراری برگزار کرد تا راهی برای انجام مأموریت پیدا کنند. سرانجام تصمیم گرفتند از استاد دانشگاهی خود کمک بگیرند؛ البته به دلیل محرمانه بودن پروژه، امکان حضور استاد در مجموعه وجود نداشت. بنابراین، آموزش فشرده نقشه‌برداری تونل در منزل او برگزار شد.
پس از آموزش، نخستین محاسبات برای تعیین نقطه آغاز حفاری انجام گرفت. باقری و همکارانش بارها محاسبات را بازبینی کردند تا از صحت مختصات اطمینان پیدا کنند. حساسیت مأموریت به اندازه‌ای بود که حتی پس از تعیین نقطه نهایی، نگران احتمال خطا بودند. سرانجام با توکل به خدا و توسل به حضرت زهرا(س)، مختصات نهایی را مشخص کردند و روز بعد با اطمینان بیشتری به مجموعه بازگشتند. این مأموریت، تجربه تازه‌ای را به کارنامه تخصصی تیم نقشه‌برداری موشکی ایران اضافه کرد.
۲۶ سال تلاش برای تحقق رؤیای شهید طهرانی‌مقدم
طرح قائم در سال ۱۳۷۲ به پیشنهاد حسن طهرانی‌مقدم تدوین شد؛ برنامه‌ای راهبردی که چشم‌انداز آینده موشکی ایران و مسیر دستیابی به توانمندی‌های جدید را ترسیم می‌کرد. محمود باقری نیز در آن زمان یکی از اعضای کارگروه تنظیم و تدوین این طرح بود. او همراه با طهرانی‌مقدم و دیگر نیروها، ساعت‌ها در باغ ونک گرد هم می‌آمدند و جزئیات برنامه توسعه توان موشکی را بررسی می‌کردند.
باقری در آن روزها جوانی بود که آرزو داشت در همین مجموعه بماند و در کنار دوستانش برای آینده موشکی کشور تلاش کند. شاید آن زمان تصور نمی‌کرد که شانزده سال بعد، در جایگاه فرمانده موشکی قرار بگیرد؛ همان مسئولیتی که پیش‌تر برعهده حسن طهرانی‌مقدم بود و حالا او باید طرح قائم را اجرا و اهداف آن را دنبال می‌کرد.
او در ۴۴ سالگی به فرماندهی رسید؛ اما ۲۶ سال تجربه در حوزه موشکی پشت سر داشت. فعالیت در بخش نقشه‌برداری، محاسبات پرتاب و فرماندهی مناطق موشکی خرم‌آباد و اصفهان، از جمله سوابق او بود. باقری طی پنج سال فرماندهی این دو منطقه، توانست زمینه توسعه و ساماندهی آن‌ها را فراهم کند و نامش با پیشرفت مجموعه‌هایی که مسئولیتشان را برعهده می‌گرفت، گره بخورد.
با آغاز فرماندهی موشکی هوافضا، مسئولیت‌های او سنگین‌تر شد. باقری برای حفظ آمادگی نیروها برنامه‌ای مستمر داشت و اجازه نمی‌داد مجموعه از چرخه آموزش و تمرین خارج شود. برگزاری رزمایش‌های سنگین و پیگیری جزئیات عملیاتی، از ویژگی‌های مدیریتی او بود؛ به‌گونه‌ای که نیروها در هر رزمایش، شرایط دشوار یک میدان واقعی را تجربه می‌کردند.
موفقیت عملیات وعده صادق ۲ برای باقری نقطه‌ای پرافتخار بود؛ لحظه‌ای که حاصل سال‌ها تلاش و پیگیری را پیش چشم خود می‌دید. دریافت نشان فتح از دست رهبر انقلاب نیز افتخاری دیگر در کارنامه او بود؛ فرمانده‌ای که سال‌ها برای تحقق آرزوی طهرانی‌مقدم و توسعه توان موشکی ایران تلاش کرده بود.
قرار نبود مقاومت تا ابد به موشک‌های ایران وابسته بماند!
گسترش توان موشکی سپاه قدس و تقویت ظرفیت‌های نظامی جبهه مقاومت، مأموریتی بود که از اوایل دهه ۱۳۹۰ به شهید محمود باقری سپرده شد. برای پیشبرد چنین مأموریت مهمی، چه کسی بهتر از فرمانده‌ای که سال‌ها در مسیر توسعه توان موشکی ایران تجربه اندوخته بود؟ از همین رو، رفت‌وآمدهای حاج محمود به دفتر شهید قاسم سلیمانی بیشتر شد و همکاری این دو فرمانده شکل تازه‌ای به خود گرفت.
اگرچه پیش از آن یکدیگر را دورادور می‌شناختند، اما همکاری مشترکی میانشان شکل نگرفته بود. با این حال، نزدیکی روحیات و نگاهشان به مسائل، خیلی زود زمینه‌ساز رفاقتی عمیق شد. شهید باقری نیز برای آغاز این مسیر، گروهی از نیروهای متخصص و باتجربه را گرد هم آورد؛ تیمی که قرار بود تجربه سال‌ها فعالیت موشکی ایران را به پشتوانه‌ای برای تقویت مقاومت تبدیل کند.
نخستین مأموریت جدی او در لبنان و دیدار با شهید سید حسن نصرالله رقم خورد. شهید باقری در جایگاه فرمانده موشکی مقاومت مقابل دبیرکل حزب‌الله نشست؛ در حالی که وضعیت توان موشکی جهان اسلام با شرایط مطلوب فاصله زیادی داشت و حزب‌الله برای تقویت و توسعه زیرساخت‌های موشکی خود به حمایت جدی نیازمند بود. سید حسن در آن دیدار مشکلات را بی‌پرده مطرح کرد و مسئولیتی سنگین بر دوش حاج محمود گذاشت. همان دیدار اول صحبت هایشان که تمام شد و وقت خداحافظی رسید شهید سیدحسن نصرالله به شهید باقری و همراهش گفت:«به جدم رسول الله می‌گویم که فرمانده موشکی اسلام آمد اینجا و وضعیت ما را دید. من مشکلات را برایش شرح دادم و گفتم که کاری از دست ما بر نمی‌آید. از این لحظه به بعد، شما نه در برابر من که در برابر رسول الله مسئولید.»
شهید باقری با پذیرش این مسئولیت، وعده داد تمام توان خود را برای پیشبرد کار به میدان بیاورد. او و همراهانش سال‌ها برای رسیدن به قله توان موشکی ایران تلاش کرده بودند، اما حالا مأموریت تازه‌ای پیش رویشان قرار داشت: بازگشت به دامنه و همراه کردن دیگران در مسیر صعود. قرار نبود دستاوردهای موشکی ایران تنها در مرزهای کشور باقی بماند؛ بلکه باید تجربه و دانش فنی به جبهه مقاومت منتقل می‌شد.
تأکید رهبر شهید انقلاب نیز بر این بود که کمک به حزب‌الله و جبهه مقاومت، باید ریشه‌ای و ماندگار باشد. هدف، وابسته نگه داشتن مقاومت به تجهیزات ایرانی نبود؛ بلکه قرار بود این مجموعه‌ها به توانایی ساخت، تولید و توسعه مستقل موشکی دست پیدا کنند. به همین دلیل، موضوع تنها فروش یا ارسال موشک و پهپاد نبود؛ آموزش نیروهای متخصص، انتقال فناوری و ایجاد زیرساخت‌های لازم برای تولید بومی در اولویت قرار داشت.
این تصمیم، مسیری دشوار و زمان‌بر را پیش روی تیم محمود باقری گذاشت. انتقال فناوری موشکی و تربیت نیروهایی که بتوانند به‌صورت مستقل این دانش را به کار بگیرند، نیازمند برنامه‌ریزی، تجربه و تلاش مستمر بود. با این حال، حاج محمود و همراهانش پای این مأموریت ایستادند و برای تحقق آن تلاش کردند.
یک سال و نیم بعد، وقتی محمود باقری به همراه تیمش برای ارائه گزارشی از اقدامات و دستاوردهای انجام‌شده دوباره مقابل سید حسن نصرالله نشست، فضای دیدار با نخستین ملاقات تفاوت داشت. این بار آن‌ها گزارشی از مسیری طولانی و مجموعه‌ای از اقدامات به ثمر رسیده همراه داشتند؛ اما همچنان یک دغدغه در ذهنشان سنگینی می‌کرد: آیا توانسته بودند رضایت سید حسن را جلب کنند و به مسئولیتی که در آن دیدار تاریخی پذیرفته بودند، به‌درستی عمل کنند؟
پول بیت‌المال خط قرمز فرمانده موشکی سپاه بود
جدیت و قاطعیت محمود باقری را بیش از هر چیز می‌شد در برخوردش با تخلفات مالی و صیانت از بیت‌المال دید. او در این زمینه هیچ‌گونه چشم‌پوشی نداشت و حتی اگر لازم می‌شد، تا عزل فرماندهان متخلف پیش می‌رفت. در نگاه او، استفاده نادرست از منابع عمومی حتی در مواردی که در سازمان‌های بزرگ عادی تلقی می‌شد، پذیرفتنی نبود.
در یکی از بازدیدهایش از پایگاه‌های موشکی، متوجه شد فرمانده یک پایگاه، پول حاصل از فروش نخاله‌ها و دورریزهای مجموعه را برای مصارف داخلی همان پایگاه هزینه کرده است؛ در حالی که این درآمد باید به حساب کل مجموعه واریز می‌شد تا بر اساس اولویت‌ها هزینه شود. شهید باقری با تندی از او پرسید: «از کجا می‌دانستی پایگاهی در جنوب کشور نیاز ضروری‌تری به این پول ندارد؟»
این حساسیت در کنار توجه ویژه‌اش به نیروی انسانی، از او مدیری متفاوت ساخته بود. او نیروهای باتجربه و بازنشسته را کنار نمی‌گذاشت، بلکه با حفظ آن‌ها در جایگاه مشاور، تجربه‌شان را در کنار جسارت نیروهای جوان به کار می‌گرفت. به اعتقادش، جوانان باید فرصت و میدان عمل داشته باشند و نیروهای باسابقه نیز همچون گنجی ارزشمند حفظ شوند.
اهمیت این نگاه در جنگ دوازده‌روزه بیش از گذشته آشکار شد؛ زمانی که نیروهای جوان، در فقدان فرماندهان ارشد، با تکیه بر راهنمایی و تجربه مشاوران باسابقه توانستند مأموریت‌هایشان را ادامه دهند. شهید باقری بلد بود همه را در مسیر مسئولیت سهیم کند و اجازه ندهد تجربه هیچ نیرویی به فراموشی سپرده شود.
سی‌وهشتمین سالگرد ازدواجی که با پیراهن خونین به پایان رسید
پیراهن خونین شهید باقری پس از شهادتش به خانواده رسید؛ پیراهنی که هنوز رد ترکش پهلویش و خون خشک‌نشده‌اش را بر خود داشت. همسرش آن را به بالکن برد تا دور از چشم نوه‌ها، سه ساعت زیر آفتاب کنارش بنشیند و اشک بریزد؛ درست در سی‌وهشتمین سالگرد ازدواجشان. ساعاتی پیش از آن، پس از انفجار خانه‌های شهرک و شهادت جمعی از همراهانش، شهید باقری نیز به شهادت رسیده بود. او و شهید امیرعلی حاجی‌زاده تنها بیست دقیقه پیش از شهادت، در تماس با سید مجید موسوی از آماده بودن همه‌چیز و نبود جای نگرانی گفته بودند. یک روز بعد، سید مجید با لباس عزای دوستان چهل‌ساله‌اش و لباس فرماندهی هوافضا، بار سنگین ادامه راه را بر دوش گرفت.
منبع:
«مردی که نمی‌خواست دیده شود»/ مرضیه اعتمادی/ انتشارات شهید کاظمی
https://www.siasatvabazaryabi.ir/Fa/News/807982/شاگردی-که-تا-پای-شهادت-از-مکتب-طهرانی‌مقدم-جدا-نشد