چاپ

سیاست و بازاریابی - ایسنا / کووید طولانی می‌تواند ماه‌ها پس از عفونت اولیه، زندگی روزمره افراد را تحت تأثیر قرار دهد. دشواری تنفس، مشکلات تمرکز و ناراحتی‌های گوارشی از جمله شکایت‌هایی هستند که بررسی علت و ارتباط احتمالی آن‌ها به پژوهش‌های بیشتری نیاز دارد.
کووید طولانی به ادامه یافتن مشکلات سلامت پس از دوره اولیه ابتلا به کووید گفته می‌شود. این مشکلات فقط به سرفه یا تنگی نفس محدود نیستند و ممکن است بخش‌های دیگری از بدن را نیز درگیر کنند. برای نمونه، برخی افراد از «مه مغزی» سخن می‌گویند؛ حالتی که می‌تواند با دشواری در حافظه، توجه و تمرکز همراه باشد. درد شکم، تهوع، اسهال و کاهش اشتها نیز از علائمی هستند که در این وضعیت گزارش شده‌اند. شدت مشکلات در همه افراد یکسان نیست: بعضی با نشانه‌های اندک بهبود می‌یابند، اما گروهی دیگر ماه‌ها بعد همچنان با اختلال‌های جدی جسمی یا ذهنی روبه‌رو هستند.
شناخت علت این تفاوت‌ها اهمیت دارد، زیرا میلیون‌ها نفر در جهان هنوز با پیامدهای کووید طولانی زندگی می‌کنند. علائم ماندگار ممکن است کار، تحصیل یا انجام فعالیت‌های معمول را دشوار کند و بر خانواده‌ها و خدمات سلامت نیز اثر بگذارد. یکی از زمینه‌های مورد توجه پژوهشگران، «میکروبیوم» است؛ یعنی مجموعه میکروب‌هایی که در بخش‌های مختلف بدن زندگی می‌کنند. پژوهش‌های پیشین تغییراتی را در میکروب‌های روده افراد دارای کووید طولانی نشان داده بودند. اما از آنجا که کووید بیماری‌ای است که ریه‌ها را نیز درگیر می‌کند، بررسی میکروب‌های دهان و راه‌های تنفسی می‌تواند به شناخت بهتر این وضعیت کمک کند.
در همین زمینه، پژوهشگران دانشگاه داندی بریتانیا، تحقیقی درباره ارتباط ترکیب میکروب‌های دهان و ریه با شدت علائم کووید طولانی انجام دادند. این تحقیق بخشی از پروژه بریتانیایی PHOSP-COVID است که با حمایت مالی مشترک مؤسسه ملی پژوهش سلامت و مراقبت بریتانیا و نهاد پژوهش و نوآوری بریتانیا انجام شده است.
در این مطالعه، ۷۷۱ نفر بررسی شدند که از فوریه ۲۰۲۰ تا مارس ۲۰۲۱ در یکی از ۳۸ بیمارستان بریتانیا به دلیل کووید درمان شده بودند. پژوهشگران، پنج ماه پس از ترخیص، افراد را بر اساس شدت مشکلاتشان در چهار گروه «بسیار شدید»، «شدید»، «متوسط» و «خفیف» قرار دادند. حدود شش ماه پس از ترخیص نیز از بزاق آنان برای بررسی میکروب‌های دهان و از خلطشان برای بررسی میکروب‌های راه‌های تنفسی نمونه گرفتند. سپس با بررسی ماده ژنتیکی نمونه‌ها، نوع و مقدار میکروب‌ها را شناسایی و با علائم افراد مقایسه کردند.
نتایج نشان دادند که ترکیب میکروب‌های دهان و ریه در افرادی که علائم کووید طولانی آنان «بسیار شدید» بود، با افرادی که علائم شدید نداشتند تفاوت آشکاری دارد. همچنین بعضی تفاوت‌های میکروبی با کاهش عملکرد ریه ارتباط داشت؛ یعنی وضعیتی که در آن ریه‌ها ممکن است نتوانند به اندازه معمول هوا نگه دارند یا هوا به‌آسانی وارد آن‌ها و از آن‌ها خارج شود. این یافته نشان می‌دهد بررسی میکروب‌های راه‌های تنفسی شاید برای شناخت مشکلات تنفسیِ ماندگار سودمند باشد.
ارتباط مشاهده‌شده به تنفس محدود نبود. تغییرات میکروبی با مشکلات حافظه، توجه و تمرکز و نیز با علائم گوارشی، از جمله درد، تهوع، اسهال و کاهش اشتها، همراه بود. در میان تغییرات مشاهده‌شده، فراوانی بیشتر باکتری‌های تولیدکننده اسید لاکتیک با علائم کووید طولانی ارتباط داشت. این افزایش همچنین با نشانه‌های التهاب در نمونه‌های خون بیماران همراه بود. التهاب، به زبان ساده، بخشی از واکنش بدن به آسیب یا بیماری است؛ بااین‌حال، مشاهده این ارتباط به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که آن باکتری‌ها عامل التهاب یا علائم بوده‌اند.
پژوهشگران تأکید می‌کنند که هنوز نمی‌دانند این تفاوت‌های میکروبی پیش از ابتلا به کووید وجود داشته‌اند یا پس از عفونت پدید آمده‌اند. همچنین روشن نیست ترکیب میکروب‌ها در سال‌های بعد چه تغییری خواهد کرد و آیا با گذشت زمان به وضعیت پیشین نزدیک می‌شود یا نه.
اهمیت یافته‌های فوق در این است که راهی برای طرح پرسش‌های دقیق‌تر درباره کووید طولانی باز می‌کنند. می‌توان بررسی کرد آیا تغییرات میکروبی در طول زمان با بهتر شدن علائم همراه‌اند و آیا ارتباط آن‌ها با التهاب نیز در پژوهش‌های بعدی تأیید می‌شود. پژوهشگران امیدوارند شناخت بهتر این رابطه در آینده به آزمودن راه‌های درمانی کمک کند؛ اما برای تصمیم‌گیری درباره درمان، هنوز به مطالعات بیشتری نیاز است.
گفتنی است نتایج این مطالعه در نشریه علمی European Respiratory Journal نشریه‌ای وابسته به انجمن تنفسی اروپا منتشر شده‌اند.