چاپ

سیاست و بازاریابی - همشهری آنلاین / پژوهش‌های جدید نشان دادند آنچه از آن با عنوان «حس ششم» یاد می‌شود، می‌تواند به توانایی مغز در دریافت و تفسیر پیام‌های درونی بدن مربوط باشد.
وقتی صحبت از «حس ششم» می‌شود، اغلب ذهن ما به سمت پیش‌بینی اتفاقات، الهام‌های ناگهانی یا احساسی مرموز می‌رود که گویی از جایی فراتر از حواس پنج‌گانه سرچشمه می‌گیرد. اما پژوهشگران دریافته‌اند که حس ششم نه یک نیروی ماورایی، بلکه قابلیتی کاملا زیستی است که هر لحظه در بدن ما فعال است.
به گزارش ساینس‌الرت، دانشمندان این توانایی را «حس درونی» یا «درون‌حسی» (Interoception) می‌نامند؛ قابلیتی که به مغز اجازه می‌دهد به‌طور مداوم وضعیت اندام‌های داخلی بدن را زیر نظر بگیرد. ضربان قلب، ریتم تنفس، احساس گرسنگی و تشنگی، دمای بدن، انقباض عضلات و حتی وضعیت دستگاه گوارش، همگی از جمله پیام‌هایی هستند که این سامانه به‌طور پیوسته دریافت و پردازش می‌کند.
به گفته پژوهشگران، درون‌حسی فقط برای حفظ تعادل بدن اهمیت ندارد، بلکه می‌تواند بر احساسات و سلامت روان نیز اثر بگذارد. برای مثال، مغز با تحلیل این پیام‌های درونی تشخیص می‌دهد که یک موقعیت تا چه اندازه امن یا تهدیدکننده است و شاید همین برداشت مبتنی بر دریافت‌های فیزیولوژی، ریشه چیزی باشد که ما آن را یک حس ناشناخته و ناخودآگاه فرض می‌کنیم.
یافته‌های دانشمندان نشان می‌دهد اگر این فرآیند دچار اختلال شود، احتمال بروز یا تشدید مشکلاتی مانند اضطراب، افسردگی، اختلال استرس پس از سانحه و برخی اختلالات خوردن افزایش می‌یابد.
در یکی از پژوهش‌های منتشرشده امسال، محققان دریافتند افرادی که در تشخیص دقیق پیام‌های درونی بدن عملکرد بهتری دارند، هنگام گرسنگی نوسانات خلقی کمتری را تجربه می‌کنند. همچنین مطالعه‌ای روی بیماران مبتلا به بی‌اشتهایی عصبی نشان داد مشکل این افراد صرفا نادیده گرفتن احساس گرسنگی نیست، بلکه مغز آنها پیام‌های گرسنگی را به شکل متفاوتی پردازش می‌کند؛ اختلالی که حتی پس از بازگشت وزن نیز ادامه دارد.
البته همه پژوهشگران با این دیدگاه موافق نیستند. برخی دانشمندان معتقدند اصطلاح «درون‌حسی» بیش از حد گسترده است و نمی‌توان همه این فرآیندهای پیچیده را زیر عنوان «حس ششم» قرار داد. حتی گروهی دیگر بر این باورند که انسان ممکن است بسیار بیشتر از شش حس داشته باشد و تعداد حواس او به ده‌ها مورد برسد.
با وجود این اختلاف‌نظرها، یک نکته روشن است؛ دانشمندان بیش از گذشته به این باور رسیده‌اند که مغز انسان پیوسته در حال شنیدن صدای بدن است؛ صدایی که شاید همان چیزی باشد که سال‌ها آن را «حس ششم» می‌نامیدیم.