چاپ

سیاست و بازاریابی - پژوهشگران در گزارشی که ساینس منتشر کرده ادعای ترامپ درباره فناوری مورد استفاده در فرایند نجات خلبان آمریکایی از ایران را زیر سوال بردند.

به گزارش خبرنگار مهر، پس از سقوط یک جنگنده آمریکایی در خاک ایران و عملیات خارج کردن خلبان جنگنده، یک رسانه آمریکایی (نیویورک پست) ادعایی را در مورد این عملیات مطرح کرد و این ادعا توسط دونالد ترامپ، رئیس جمهور امریکا نیز تکرار شد. این رسانه مدعی شده بود که عملیات نجات این خلبان با کمک حسگرهای کوانتومی مغناطیسی که ضربان قلب را تشخیص می‌دهند، انجام شده است.
نشریه «ساینس» در گزارشی که اخیراً منتشر کرده این ادعا را بررسی کرده و آن را مورد شک و تردید قرار داده است.
نویسنده این گزارش عنوان کرده است که «به گفته دانشمندان چنین دستگاه‌هایی می‌توانند ضربان قلب را حس کنند، اما در فاصله چند سانتی‌متری و نه، آن‌طور که ترامپ در یک کنفرانس خبری گفته، در فاصله بیش از ۶۰ کیلومتری». در عین حال این گزارش تاکید کرده است که این ادعا در صورت صحت، شاید بزرگترین پیشرفت تا به امروز در حوزه نوپای حسگرهای کوانتومی باشد».
در این گزارش با دو دانشمند متخصص در این زمینه صحبت شده است. یکی از آنان فیزیکدان پزشکی است که گفته «چنین موضوعی واقعاً غیر ممکن به نظر می‌رسد». دیگری نیز فیزیکدانی است که درباره حسگرهای کوانتومی مغناطیسی کار می‌کند و عنوان کرده «من بسیار شکاک خواهم بود».
بر اساس گزارش نیویورک پست؛ این فناوری «زمزمه شبح» (Ghost Murmur) نام دارد و توسط «لاکهید مارتین»؛ یک شرکت صنایع هوافضایی، تجهیزات نظامی و امنیت اطلاعات آمریکایی توسعه یافته است. در این حسگرها از الماس‌های خاصی استفاده می‌شود. در شبکه‌ کریستالی الماس، گاهی یک اتم کربن حذف می‌شود و در کنار این جای خالی، یک اتم نیتروژن قرار می‌گیرد. به این ترکیب (NV) N–Vacancy (جای خالی نیتروژن) می‌گویند. جای خالی نیتروژن (NV) می‌تواند یک الکترون را که در یک میدان مغناطیسی مانند عقربه قطب‌نما می‌چرخد به دام بیندازد و آن را به یک حسگر کوانتومی تبدیل کند.
در گزارش «ساینس» عنوان شده که قلب، سیگنال‌های مغناطیسی ساطع می‌کند با این حال این سیگنال‌ها بسیار ضعیف هستند. روی سطح قفسه سینه یک فرد بالغ در فاصله چند سانتی‌متری از قلب، این میدان مغناطیسی حدود یک دهم نانو تسلا است که تقریباً به اندازه نیم میلیونیم میدان مغناطیسی زمین است. پزشکان برای بررسی قلب، روی قفسه سینه الکترودهایی نصب می‌کنند و از طریق الکتروکاردیوگرافی یا همان «نوار قلب» میدان مغناطیسی قلب را بررسی می‌کنند.
از دهه ۱۹۶۰ به بعد، ابزارهای بسیار حساسی ساخته شده‌اند که می‌توانند همین سیگنال‌های ضعیف مغناطیسی را در فاصله نزدیک تشخیص دهند، اما این کار همچنان نیاز به شرایط کنترل‌شده دارد و به تکنولوژی پیشرفته آزمایشگاهی محدود است.
به گفته یکی از دانشمندانی که در این گزارش با او مصاحبه شده؛ قدرت میدان مغناطیسی نوسانی قلب با افزایش فاصله بسیار کاهش پیدا می‌کند و سیگنالی که در چند سانتی‌متری به سختی قابل تشخیص است، در ده‌ها کیلومتر فاصله قدرت آن یک تریلیونیوم کاهش می‌یابد. به معنای دیگر؛ اگر فاصله از حدود یک متر بیشتر شود، چیزی قابل شناسایی نیست.
پژوهشگر دیگری که در این گزارش با او صحبت شده، متخصص قلب کودکان و جنین است. او مطرح کرده یکی دیگر از مشکلات در این زمینه «نویز محیطی» (مثل صدای موتور، باد و ... ) است که می‌تواند سیگنال مغناطیسی ضعیف را در خود غرق کرده و تشخیص آن را غیرممکن کند. به گفته او اگر بخواهیم از این دستگاه در یک وسیله نقلیه مثل هلی‌کوپتر استفاده کنیم، تداخل این نویزها بسیار زیاد خواهد بود و تنها صدای پره‌های هلی‌کوپتر به تنهایی (به عنوان یک منبع نویز) نابودکننده خواهد بود. حتی اگر یک حسگر بتواند سیگنال ضعیف را از نویز تشخیص دهد، نمی‌تواند جهت این سیگنال از کدام سمت است و یا فرد کجاست.
یکی از دانشمندان در این گزارش استفاده از فناوری «مراکز NV الماس» برای سنجش از راه دور را زیر سوال برده و آن را نسبت به یک فناوری دیگر که دستگاه «تداخل کوانتومی ابررسانا» ضعیف‌تر می‌داند.
این گزارش به یکی از کاربردهای مگنتوکاردیوگرافی یا بررسی مغناطیسی قلب پرداخته و عنوان شده است که این روش برای بررسی قلب جنین در حال رشد ایده‌آل است. پژوهشگرانی که در این گزارش با آن‌ها صحبت شده؛ بیش از هزار و ۱۰۰ مادر باردار را با حسگرهای مغناطیسی بررسی کرده‌اند. این حسگرها می‌توانند جزئیاتی که در سونوگرافی دیده نمی‌شود را آشکار کند. آن‌ها در ۴۰ درصد از آزمایش‌ها یا ناهنجاری مشکوک جنین را تایید کرده‌اند و یا ناهنجاری متفاوتی را پیدا کرده‌اند که برخی از آن‌ها با اقدامات ساده مثل رژیم غذایی و دارو قابل کنترل هستند. هدف این پژوهشگران کمک به جلوگیری از مرده‌زایی است.
در این گزارش به نگرانی این پژوهشگران از ادعاهایی در مورد نجات خلبان از طریق ضربان قلب پرداخته شده است. پژوهشگران عنوان کرده‌اند که اگر این ادعاها اغراق‌آمیز از آب درآید، ممکن است واکنش شدیدی را در پی داشته باشد و «مگنتوکاردیوگرافی» را نیز بی اعتبار کند.